اثر بخشی درمان مبتنی بر دلبستگی بر کارکرد خانواده، سازگاری اجتماعی و مقابله با تنیدگی در نوجوانان دارای علائم افسردگی

هدف: پژوهش حاضر با هدف بررسی اثربخشی درمان مبتنی بر دلبستگی بر کارکرد خانواده، سازگاری اجتماعی و شیوه های مقابله با تنیدگی در نوجوانان دارای علائم افسردگی انجام شد. روش: روش پژوهش نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون–پس آزمون با گروه کنترل بود. جامعه آماری شامل کلیه نوجوانان دارای علائم افسردگی شهر اصفهان در سال ۱۴۰۴ بود. از میان آنان ۳۰ نفر به شیوه هدفمند انتخاب و به طور تصادفی در دو گروه آزمایش (۱۵ نفر) و کنترل (۱۵ نفر) گمارده شدند. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه کارکرد خانواده اپستین، بالدوین و بیشاپ (۱۹۸۳)، پرسشنامه سازگاری اجتماعی دانش آموزان سینها و سینگ (۱۹۹۳) و فرم کوتاه پرسشنامه مقابله با موقعیت های استرس زا اندلر و پارکر (۱۹۹۰) بود. گروه آزمایش بر اساس پروتکل درمان مبتنی بر دلبستگی موسوی و همکاران (۱۴۰۳) طی ۱۲ جلسه ۹۰ دقیقه ای مداخله دریافت کرد، در حالی که گروه کنترل مداخله ای دریافت نکرد. داده ها با استفاده از تحلیل کوواریانس چندمتغیره در نرم افزار SPSS نسخه ۲۷ تحلیل شدند. یافته ها: نتایج نشان داد که درمان مبتنی بر دلبستگی موجب بهبود معنادار کارکرد خانواده (η²=۰.۳۸)، سازگاری اجتماعی (η²=۰.۲۲)، افزایش سبک مقابله مسئله مدار (η²=۰.۳۴) و کاهش سبک مقابله اجتنابی (η²=۰.۲۷) در نوجوانان دارای علائم افسردگی شد (P<۰.۰۵). همچنین در سطح مولفه ها، نقش ها و مشارکت عاطفی خانواده (η²≈۰.۲۶)، سازگاری هیجانی (η²≈۰.۱۶) و سازگاری تحصیلی (η²≈۰.۴۲) به طور معناداری افزایش یافت. در مقابل، تفاوت معناداری در حل مسئله خانوادگی، سازگاری اجتماعی بین فردی و سبک مقابله هیجان مدار مشاهده نشد.(P>۰.۰۵) نتیجه گیری: بر اساس یافته ها، درمان مبتنی بر دلبستگی می تواند به عنوان رویکردی موثر در بهبود کارکرد خانواده، ارتقای سازگاری اجتماعی و تقویت راهبردهای مقابله ای سازگارانه در نوجوانان دارای علائم افسردگی مورد استفاده قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

درمان مبتنی بر دلبستگی ، کارکرد خانواده ، سازگاری اجتماعی ، مقابله با تنیدگی ، افسردگی