نقش تسهیلگرانه معلم در شکوفایی استعدادهای پنهان دانش آموزان: رویکردی مبتنی بر نظریه های نوین یادگیری و خلاقیت

تحولات نظام های آموزشی در قرن بیست ویکم، مفهوم آموزش را از انتقال صرف دانش به فرایندی برای پرورش خلاقیت، خودآگاهی و توانمندی های بالقوه دانش آموزان تغییر داده است. در این میان، نقش معلم از «انتقال دهنده اطلاعات» به «تسهیلگر یادگیری» تحول یافته است. پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش تسهیلگرانه معلم در کشف و شکوفایی استعدادهای پنهان دانش آموزان و تحلیل ابعاد نظری و کاربردی آن انجام شده است. این پژوهش با روش توصیفی تحلیلی و مبتنی بر مرور نظام مند منابع علمی معتبر داخلی و خارجی صورت گرفته است. داده ها از مقالات نمایه شده در پایگاه های معتبر علمی استخراج و تحلیل شدند. یافته های پژوهش نشان می دهد که معلمان تسهیلگر از طریق ایجاد محیط یادگیری حمایتی، به کارگیری روش های تدریس فعال، تقویت خودمختاری یادگیرندگان، توجه به تفاوت های فردی و فراهم کردن فرصت تعامل و تجربه، نقش تعیین کننده ای در بروز استعدادهای نهفته دانش آموزان دارند. نظریه های ویگوتسکی، دیویی، برونر و گاردنر نیز بر اهمیت تعامل اجتماعی، یادگیری اکتشافی و چندگانگی هوش در کشف استعدادهای فردی تاکید دارند. همچنین پژوهش های جدید نشان می دهد که رفتارهای معلم، نوع تعاملات کلاسی و فضای روانی کلاس، تاثیر مستقیمی بر خلاقیت و انگیزش درونی دانش آموزان دارد. نتایج حاکی از آن است که نظام های آموزشی حافظه محور و مبتنی بر ارزشیابی سنتی، مانع ظهور استعدادهای پنهان می شوند؛ در حالی که آموزش مبتنی بر تسهیلگری، مشارکت فعال و خلاقیت محوری می تواند زمینه رشد استعدادهای علمی، هنری، اجتماعی و شناختی دانش آموزان را فراهم سازد. بر این اساس، پیشنهاد می شود برنامه های تربیت معلم بر آموزش مهارت های تسهیلگری، مدیریت خلاق کلاس و طراحی محیط های یادگیری مشارکتی تمرکز بیشتری داشته باشند.

کلیدواژه ها:

معلم تسهیلگر ، استعدادهای پنهان ، یادگیری فعال ، نظریه های یادگیری ، آموزش خلاق