خشونت خانگی خاموش: محرومیت عاطفی سیستماتیک و بایکوت عاطفی در زوجین

پژوهش حاضر با هدف بررسی پدیدارشناختی بایکوت عاطفی در روابط زناشویی، ساخت و اعتباریابی ابزار سنجش آن، و بررسی ارتباط این مفهوم با سبک دلبستگی اجتنابی و الگوهای حل تعارض اجتنابی انجام شد. این مطالعه ترکیبی در سه فاز اجرا گردید: (۱) مطالعه پدیدارشناختی بر روی ۲۲ زوج (۴۴ نفر) دارای تجربه بایکوت عاطفی سیستماتیک؛ (۲) طراحی و اعتباریابی مقیاس سنجش بایکوت عاطفی زناشویی (SEBS) بر روی ۳۸۰ زوج تهرانی با بررسی روایی و پایایی (آلفای کرونباخ ۰/۹۴)؛ (۳) بررسی همبستگی بایکوت عاطفی با سبک دلبستگی اجتنابی و الگوهای حل تعارض اجتنابی و مقایسه پیش آگهی درمانی با زوجین دارای تعارضات آشکار. یافته ها نشان داد: تحلیل پدیدارشناختی پنج مضمون اصلی دیوار سکوت، تنبیه از طریق طرد، عادی سازی محرومیت، فرسایش تدریجی خودپنداره و تناقض حضور - غیاب را آشکار ساخت. مقیاس SEBS با ۲۴ گویه و چهار عامل (طرد عاطفی، سکوت تنبیهی، بی توجهی سیستماتیک و محرومیت از پاسخگویی) از پایایی مطلوبی برخوردار بود. بایکوت عاطفی همبستگی مثبت و معناداری با سبک دلبستگی اجتنابی (۰/۶۲ = r) و الگوی حل تعارض تقاضا - کناره گیری (۰/۵۸ = r) داشت. همچنین، زوجین دارای بایکوت عاطفی در مقایسه با زوجین دارای تعارضات آشکار، پیش آگهی درمانی ضعیف تری در مشاوره خانواده نشان دادند. نتیجه گیری: بایکوت عاطفی به عنوان شکلی از خشونت خانگی خاموش نیازمند شناسایی، اندازه گیری و مداخلات تخصصی است و مقیاس طراحی شده ابزاری معتبر و پایا برای غربالگری و پژوهش در این حوزه محسوب می شود.

کلیدواژه ها:

بایکوت عاطفی ، محرومیت عاطفی سیستماتیک ، خشونت خانگی خاموش ، سبک دلبستگی اجتنابی ، حل تعارض