تلفیق زوج درمانی شناختی-رفتاری (CBCT) با درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد (ACT): مروری بر مبانی نظری، شواهد تجربی و چالش های بالینی در بهبود صمیمیت عاطفی و کاهش تعارضات زناشویی

صمیمیت عاطفی و مدیریت تعارضات زناشویی از جمله مهم ترین مولفه های سلامت رابطه زوجی هستند که در دهه های اخیر توجه گسترده ای را در ادبیات روان شناسی خانواده و زوج درمانی به خود جلب کرده اند. زوج درمانی شناختی-رفتاری (CBCT) به عنوان یک رویکرد ساختاریافته و مسئله محور، بر شناسایی و اصلاح تحریف های شناختی، افزایش مهارت های ارتباطی و حل مسئله متمرکز است. در مقابل، درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد (ACT) با تاکید بر انعطاف پذیری روان شناختی، پذیرش تجارب درونی ناخوشایند و تعهد به ارزش های اصیل، رویکردی فراشناختی و زمینه گرا به روابط ارائه می دهد. مقاله حاضر با روش مروری-تحلیلی، به بررسی مبانی نظری، نقاط اشتراک و افتراق، شواهد تجربی و چالش های بالینی تلفیق این دو رویکرد می پردازد. یافته ها نشان می دهد که تلفیق CBCT و ACT می تواند تعادلی میان تغییر هدفمند رفتارها و شناخت ها از یک سو و پذیرش و حضور آگاهانه در رابطه از سوی دیگر ایجاد کند. بااین حال، چالش هایی نظیر پیچیدگی نظری، نیاز به آموزش تخصصی، دشواری در سنجش پیامدهای تلفیقی و تفاوت در فلسفه هستی شناختی دو رویکرد، موانعی جدی در مسیر اجرای بالینی این تلفیق ایجاد کرده اند. در پایان، پیشنهادهایی برای پژوهش های آتی و کاربست های بالینی ارائه شده است.

کلیدواژه ها:

زوج درمانی شناختی-رفتاری ، درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد ، تلفیق درمانی ، صمیمیت عاطفی ، تعارضات زناشویی ، انعطاف پذیری روانشناختی