فراتحلیل اثرات عوامل روان شناختی منفی و مثبت بر بهزیستی روانی پرستاران: نقش واسطه ای فرسودگی شغلی در ارتباط بین افسردگی، اضطراب و رضایت شغلی

بهزیستی روانی پرستاران از مهم ترین مولفه های سلامت سازمانی در نظام های مراقبت درمانی محسوب می شود، زیرا سلامت روان این قشر به طور مستقیم بر کیفیت خدمات، ایمنی بیمار و رضایت شغلی آنان تاثیر می گذارد. پرستاران به دلیل مواجهه مداوم با شرایط کاری دشوار، فشارهای هیجانی و مسئولیت های سنگین، در معرض خطر جدی اضطراب، افسردگی و فرسودگی شغلی قرار دارند. با این حال، در کنار عوامل منفی روان شناختی، متغیرهایی چون رضایت شغلی و حمایت اجتماعی نیز می توانند نقش محافظتی مهمی در ارتقای سلامت روان ایفا کنند. هدف پژوهش حاضر، فراتحلیل اثرات عوامل روان شناختی منفی (افسردگی و اضطراب) و مثبت (رضایت شغلی) بر بهزیستی روانی پرستاران و بررسی نقش واسطه ای فرسودگی شغلی در این ارتباط بود. این مطالعه به روش فراتحلیل و بر اساس مدل اثرات تصادفی انجام شد. داده ها از میان ۲۳ پژوهش معتبر داخلی و بین المللی که در بازه زمانی بدون محدودیت سال منتشر شده بودند استخراج گردید. معیارهای ورود شامل مطالعات کمی با نمونه های پرستاری، استفاده از ابزارهای استاندارد روان سنجی (مانند DASS و MBI)، و گزارش اندازه اثر قابل محاسبه بودند. پس از استخراج اندازه اثرها، تحلیل با استفاده از نرم افزارهای تخصصی متاآنالیز انجام شد و نقش میانجی فرسودگی شغلی از طریق تحلیل مسیر بررسی گردید. یافته ها نشان دادند افسردگی و اضطراب هر دو با کاهش معنادار بهزیستی روانی پرستاران ارتباط دارند (r = −۰.۴۱ و r = −۰.۳۸)، در حالی که رضایت شغلی با بهزیستی رابطه مثبت و قابل توجهی دارد (r = ۰.۴۷). همچنین فرسودگی شغلی قوی ترین پیش بین منفی بهزیستی روانی شناخته شد (r = −۰.۵۲) و نقش واسطه ای آن در رابطه میان افسردگی، اضطراب و رضایت شغلی تایید گردید. نتایج تحلیل سوگیری انتشار نیز حاکی از نبود تورش قابل توجه بود. در نتیجه، فراتحلیل حاضر بر اهمیت مداخله های سازمانی برای کاهش فرسودگی شغلی و ارتقای رضایت شغلی جهت بهبود سلامت روان پرستاران تاکید می کند. توجه هم زمان به عوامل مثبت و منفی روان شناختی، رویکردی جامع و اثربخش برای حفظ بهزیستی روانی در محیط های درمانی محسوب می شود.

کلیدواژه ها:

بهزیستی روانی ، پرستاران ، فرسودگی شغلی ، افسردگی ، رضایت شغلی