تحلیل رفتار و مکانیسم های تقویتی در پنهان کاری و نقاب زنی افراد ایسکشوال: یک تحلیل کیفی از منظر رفتاردرمانی

پژوهش حاضر با هدف تبیین رفتار پنهان کاری و نقاب زنی در افراد ایسکشوال ایرانی از منظر تحلیل کارکردی رفتار و نظریه یادگیری انجام شد. اگرچه مطالعات پیشین به شیوع و پیامدهای هیجانی پنهان کاری اشاره داشته اند، تبیین چرایی تداوم این رفتار فرساینده از نگاه رفتاردرمانی مغفول مانده است. در این تحلیل کیفی ثانویه، داده های حاصل از مصاحبه های عمیق نیمه ساختاریافته با هجده فرد ایسکشوال ساکن ایران (ده زن و هشت مرد) با روش تحلیل محتوای هدایت شده و بر اساس زنجیره های پیش آیند، پاسخ و پس آیند مورد واکاوی قرار گرفت. یافته ها نشان داد که تداوم رفتار پنهان کاری عمدتا تحت کنترل تقویت منفی قرار دارد؛ بدین معنا که مخفی سازی هویت با حذف یا کاهش محرک های بیزارکننده ای نظیر فشار برای ازدواج، انگ اجتماعی و اختلال پنداری پزشکی نیرومند می شود. در نقطه مقابل، اجتماعات مجازی همتایان با فراهم سازی تقویت کننده های مثبت اجتماعی مانند تایید، همدلی و احساس تعلق، رفتار خودافشایی گزینشی را تقویت می کنند. این دوگانگی تقویتی منجر به افزایش هزینه پاسخ و فرسودگی روان شناختی ناشی از کنترل تقابلی می گردد. نتایج این پژوهش پنهان کاری را نه یک نقص شخصیتی، بلکه پاسخی آموخته شده و منطقی به محیطی تنبیه گر قلمداد کرده و بر ضرورت تغییر لنز بالینی از آسیب شناسی فردی به تحلیل کارکردی و مهندسی مجدد محیط های تقویتی تاکید می ورزد.

کلیدواژه ها:

ایسکشوالیتی ، تحلیل کارکردی رفتار ، پنهان کاری ، تقویت منفی ، اجتماعات مجازی همتایان