بررسی پاسخ ارقام جو (Hordeum vulgare L.) به تنش خشکی و محلول پاشی اسیدهای آمینه در راستای مدیریت پایدار خشکسالی

تنش خشکی از مهم ترین چالش های اقلیمی در مناطق خشک و نیمه خشک به شمار می رود و با ایجاد اختلال در فرآیندهای رشد رویشی و فیزیولوژیک، عملکرد محصولات زراعی را محدود می کند. به منظور بررسی راهکارهای کاهش این آسیب، آزمایشی مزرعه ای طی دو سال زراعی ۱۴۰۱–۱۴۰۰ و ۱۴۰۲–۱۴۰۱ در ایستگاه تحقیقات کشاورزی کبوترآباد اصفهان و به صورت اسپلیت اسپلیت پلات در قالب بلوک های کامل تصادفی با سه تکرار اجرا شد. تیمارهای آزمایش شامل دو سطح تنش خشکی (آبیاری کامل و قطع آبیاری در مرحله ۵۰ درصد سنبله دهی)، چهار رقم جو (ارمغان، گوهران، بهرخ و مهتاب) و محلول پاشی اسیدهای آمینه (آب و ۵۰۰ سی سی در هکتار) بودند. یافته ها نشان دادند که تنش خشکی به طور معنی داری موجب کاهش ارتفاع بوته، قطر ساقه، تعداد گره، طول و تراکم سنبله، طول ریشک و شاخص سطح برگ گردید. در مقابل، کاربرد اسید آمینه توانست این صفات را بهبود داده و اثرات ناشی از کم آبی را تا حدی تعدیل کند. همچنین نتایج بین سالی نشان داد که سال زراعی ۱۴۰۲–۱۴۰۱ به دلیل شرایط اقلیمی مناسب تر، رشد مطلوب تری را در بیشتر صفات مورفولوژیک ایجاد کرد. از میان ارقام مورد بررسی، رقم گوهران بیشترین توان سازگاری را در هر دو سال و تحت هر دو شرایط تنش و بدون تنش نشان داد. به طور کلی، استفاده از اسیدهای آمینه همراه با انتخاب ارقام متحمل نظیر گوهران می تواند راهکاری موثر در مدیریت خشکی و افزایش پایداری تولید جو در مناطق خشک و نیمه خشک باشد.

کلیدواژه ها:

اسید آمینه ، خشکسالی ، رقم ، سطح برگ ، محلول پاشی