مدیریت یکپارچه آتش سوزی جنگل ها برای ایران پایدار: رویکردهای نوین در پیشگیری، مقابله و بازتوانی پس از آتش

آتش سوزی جنگل ها به عنوان یکی از مهم ترین چالش های زیست محیطی پیش روی توسعه پایدار ایران، به ویژه در اکوسیستم های جنگلی هیرکانی و زاگرس مطرح است. این آتش سوزی ها نه تنها میراث طبیعی گران بهای کشور را نابود می کنند، بلکه محرک مخاطرات ثانویه از جمله سیل های ویرانگر، فرسایش خاک و بحران های آلودگی هوا هستند. مقاله حاضر چارچوبی یکپارچه برای مدیریت آتش سوزی جنگل ها در ایران ارائه می دهد که فراتر از رویکردهای سنتی مهار آتش، به استراتژی جامعی شامل پیشگیری، پایش بی درنگ، واکنش اضطراری و بازتوانی پس از آتش می پردازد. با بهره گیری از پژوهش های نوین در سنجش از دور، مدل سازی رفتار آتش، حکمرانی مشارکتی و احیای هیدرولوژیک، این مطالعه راهکارهایی متناسب با شرایط بوم شناختی و اجتماعی-سیاسی ایران پیشنهاد می کند. نوآوری های کلیدی عبارتند از: سیستم هشدار پیش هنگام چندمعیاره با ادغام شاخص های ماهواره ای و دانش بومی؛ رویه ها و دستورالعمل های مدیریت آتش مبتنی بر مشارکت اجتماعی؛ برنامه های راهبردی مدیریت سوخت مبتنی بر مدل سازی تصادفی آتش؛ فنون تثبیت هیدرولوژیک پس از آتش؛ و مدیریت یکپارچه حوزه های آبخیز که پیشگیری از آتش در بالادست را با کاهش خطر سیل در پایین دست پیوند می دهد.

کلیدواژه ها:

مدیریت آتش سوزی ، ایران ، جنگل های هیرکانی ، جنگل های زاگرس ، مدیریت یکپارچه بحران ، مشارکت اجتماعی ، سنجش از دور ، بازتوانی پس از آتش ، تاب آوری هیدرولوژیک