چارچوب یکپارچه طراحی شهری برای ارتقای امنیت روزمره و تاب آوری: تلفیق CPTED و پدافند غیرعامل(مطالعه موردی: بلوار نواب صفوی قزوین)

در فضاهای شهری امروز، ساکنان با دو دسته تهدید روبرو هستند: مسائل روزمره امنیتی و پیامدهای بحران های طبیعی یا انسان ساخت. اگرچه هر دو رویکرد در هدف گذاری به کاهش آسیب پذیری شهری می پردازند، اما در اسناد اجرایی معمولا به صورت مجزا استفاده می شوند. این مقاله با هدف پرکردن این خلا، به تدوین و اعتبارسنجی اولیه یک چارچوب نظری-عملیاتی یکپارچه می پردازد. روش تحقیق، ترکیبی از تحلیل محتوای کیفی، استدلال منطقی و یک دور اعتبارسنجی با استفاده از روش دلفی محدود با ۶ کارشناس متخصص از سه حوزه طراحی شهری، مدیریت بحران و پلیس پیشگیری است. چارچوب نهایی در قالب یک «ماتریس طراحی پنج بعدی» ارائه شده که اصول دوگانه این دو رویکرد را در قالب راهبردها و شاخص های سنجش تلفیق می کند. نتایج اعتبارسنجی نشان دهنده توافق بالای ۸۵ درصد کارشناسان بر روی انسجام و قابلیت اجرای چارچوب است. کاربست شماتیک چارچوب در بلوار نواب صفوی قزوین، قابلیت عملیاتی آن را نشان می دهد. این چارچوب پتانسیل تبدیل شدن به یک ابزار راهنما برای ایجاد فضاهای شهری را دارد که به طور همزمان امنیت اجتماع محور و تاب آوری کالبدی-کارکردی را ارتقا می بخشد. مقاله در نهایت پیشنهاد می کند صحت سنجی کمی و اجرای پایلوت این ماتریس، گام ضروری بعدی پژوهشی است.

کلیدواژه ها:

طراحی شهری ، CPTED ، پدافند غیرعامل ، تاب آوری شهری ، اعتبارسنجی دلفی ، بلوار نواب صفوی قزوین