درک عوامل موثر بر شکل گیری احساس امنیت در میان ساکنین محله دباغان قزوین

احساس امنیت شهری مفهومی چندوجهی است که آرامش خاطر شهروندان نسبت به جان، مال و سلامت خود را بازتاب می دهد و تحت تاثیر مجموعه ای از عوامل محیطی، اجتماعی، فرهنگی و فردی شکل می گیرد. این احساس نه تنها نشان دهنده سطح ایمنی واقعی محیط است، بلکه بازتابی از ادراکات و تجربیات شخصی شهروندان نیز به شمار می آید و نقش مهمی در رفاه، مشارکت اجتماعی و کیفیت زندگی شهری دارد. پژوهش حاضر با هدف بررسی سازوکارهای شکل گیری احساس امنیت در محله تاریخی دباغان قزوین انجام شد. روش تحقیق کیفی و با رویکرد توصیفی-تحلیلی انتخاب شد و داده ها از طریق ۳۲ مصاحبه نیمه ساختاریافته با شهروندان جمع آوری شد. تحلیل داده ها با نرم افزار MAXQDA انجام گرفت و ۳۸۱ کد استخراج و در شش محور اصلی شامل ویژگی های کالبدی، اجتماعی، عوامل فردی-روانشناختی، مدیریتی-نظارتی و زمانی-رویدادی دسته بندی شد. یافته ها نشان داد که کیفیت ساختار محیطی، روشنایی، حضور فعال و تعاملات اجتماعی مردم و تجربیات فردی بیشترین نقش را در شکل گیری احساس امنیت دارند، در حالی که عوامل زمانی و نظارت رسمی و غیررسمی به عنوان عوامل مکمل، این اثر را تقویت می کنند. نتایج پژوهش بر اهمیت رویکرد چندبعدی در طراحی و مدیریت محیط های شهری، به منظور ارتقای احساس امنیت و ایجاد فضاهای شهری فراگیر و پایدار تاکید دارد.

کلیدواژه ها:

احساس امنیت ، محله دباغان قزوین ، رویکرد کیفی ، نرم افزار MAXQDA