باز طراحی خیابان های شهری با تاکید بر رویکرد خیابان کامل(مطالعه موردی: بلوار امام رضا(ع) اهواز)

پژوهش حاضر با هدف بازطراحی خیابان های شهری با تاکید بر رویکرد خیابان کامل، به مطالعه موردی بلوار امام رضا (ع) در اهواز می پردازد. این بلوار، به عنوان یک محور تجاری و ارتباطی مهم در مناطق کیانشهر و مهرشهر، نمونه ای آشکار از غلبه منطق خودرو محور در طراحی شهری است. این غلبه منجر به بروز مشکلاتی نظیر گلوگاه های ترافیکی، کم عرضی و گسست مسیرهای پیاده، نبود مسیرهای ایمن دوچرخه، اختلال در حمل ونقل عمومی و کاهش شدید آسایش حرارتی عابران به دلیل اقلیم گرم اهواز شده است. مسئله اصلی این است که خیابان به جای آنکه بستری برای حیات اجتماعی و اقتصادی باشد، به یک فضای ناکارآمد و صرفا عبوری تبدیل شده است. هدف کلی تحقیق، بررسی امکان سنجی و برنامه ریزی استراتژیک برای اجرای مفهوم خیابان کامل در بلوار امام رضا است. این برنامه ریزی با هدف بهبود ایمنی، دسترسی و ارتقاء کیفیت محیط شهری انجام می گیرد. اهداف جزئی شامل: ۱) شناسایی معیارها و مولفه های خیابان کامل، ۲) تحلیل وضعیت موجود بلوار، ۳) ارائه راهکارهای استراتژیک با استفاده از مدل SWOT و ۴) اولویت بندی اقدامات پیشنهادی برای ارتقای محور مورد مطالعه است. این پژوهش از نوع کاربردی و به لحاظ روش، توصیفی-تحلیلی است. روش جمع آوری داده ها از یک رویکرد ترکیبی (آمیخته) استفاده می کند که شامل سه بخش اصلی است: پرسشنامه میدانی برای دریافت دیدگاه شهروندان، مشاهده مستقیم برای ارزیابی کالبدی و میدانی، و استفاده از داده های GIS و نقشه های شهری. برای تجزیه و تحلیل داده ها و تدوین راهبردهای عملیاتی، از مدل تحلیل استراتژیک SWOT استفاده شده است. نتایج تحلیل های پرسشنامه، مشاهده میدانی و SWOT نشان داد که بلوار امام رضا در وضعیت فعلی یک گذر سواره محور با کیفیت پایین بوده و ضرورت ارائه راهکارهای عملی در جهت ارتقای کیفیت کالبدی، بهبود دسترسی، افزایش ایمنی، تقویت سرزندگی اجتماعی و سازگاری با شرایط اقلیمی را آشکار می سازد. راهبردهای کلان پیشنهادی بر اساس رویکرد خیابان کامل شامل: ۱) افزایش سهم سفرهای پیاده و دوچرخه، ۲) تامین پوشش سایه در ساعات اوج تابستان، ۳) هدف گذاری برای کاهش دمای محسوس پیاده روها به میزان ۲ تا ۳ درجه سانتی گراد، ۴) کاهش حوادث عابر پیاده و ۵) تجهیز ۱۰۰٪ ایستگاه های اتوبوس به پناهگاه استاندارد است. اجرای موفقیت آمیز این رویکرد می تواند منجر به بازآفرینی محور و تبدیل آن به الگویی پایدار برای سایر معابر شهری ایران شود.

کلیدواژه ها:

بازافرینی شهری ، خیابان کامل ، پیاده مداری ، محورتجاری