شهرسازی دانش بنیان و ارزش های زیبایی شناسی ایرانی-اسلامی: مدلی تلفیقی برای اعتمادسازی و توسعه پایدار شهری (مطالعه موردی: شهرداری تهران)

در دهه های اخیر، شهرسازی پایتخت ایران اسلامی با چالش عمیقی از گسستگی هویتی و تقلید کورکورانه از الگوهای وارداتی مواجه شده است که نتیجه آن شکل گیری فضاهای شهری فاقد اصالت و انسجام فرهنگی است. این مقاله با هدف بررسی و ارائه رویکرد شهرسازی دانش بنیان به عنوان یک پارادایم نو، به تلفیق آن با ارزش های بنیادین زیبایی شناسی ایرانی-اسلامی در طراحی نماها و فضاهای شهری می پردازد. این پژوهش با تکیه بر داده های اسنادی و تحلیل محتوای کیفی اسناد بالادستی، به دنبال تدوین معیارهایی عملیاتی برای عملیاتی سازی این رویکرد نوین است تا بتواند انسجام فرهنگی، حس تعلق شهروندان و در نهایت توسعه پایدار شهری را تقویت کند. تمرکز اصلی بر چگونگی استفاده از زبان فارسی، خطاطی و عناصر هنری بومی در معماری معاصر است تا از غلبه فرهنگ های بیگانه جلوگیری شده و هویت ملی در عین به کارگیری فناوری های نوین حفظ شود. یافته ها نشان می دهد که شهرسازی دانش بنیان با اولویت دادن به دانش درونی، علوم بومی و نیروی متخصص داخلی، می تواند پلی میان گذشته غنی معماری ایرانی-اسلامی و چالش های فنی و زیبایی شناختی قرن بیست و یکم برقرار سازد. این مدل تلفیقی، ابزاری برای اعتمادسازی میان نهادهای مدیریتی و شهروندان از طریق بازتولید هویت بصری مشترک محسوب می شود و راهبردهایی برای تدوین قوانین شهری مرتبط با طراحی نماهای شهر ارائه می دهد.

کلیدواژه ها:

شهرسازی دانش بنیان ، معماری اسلامی ، زیبایی شناسی ، هویت شهری ، مدیریت شهری پایدار