نقش آموزش معارف اسلامی در شکل گیری هویت دینی دانش آموزان متوسطه دوم

این مقاله مروری با هدف تبیین نقش آموزش معارف اسلامی در شکل گیری هویت دینی دانش آموزان دوره متوسطه دوم انجام شده است. در این راستا، با بررسی نظام مند پژوهش های پیشین و تحلیل ادبیات موضوع، تلاش شده است تا ابعاد مختلف این رابطه، از جمله مکانیسم های تاثیرگذاری محتوای درسی، روش های تدریس، نقش شخصیت و عملکرد دبیر، و نیز بسترهای مدرسه ای و اجتماعی مورد کنکاش قرار گیرد. یافته های این مطالعه نشان می دهد که آموزش معارف اسلامی، زمانی می تواند به شکل گیری هویت دینی پایدار، آگاهانه و فعال در نوجوانان بینجامد که از رویکردی تحولی، همه جانبه و پاسخگو به نیازهای روانی-اجتماعی این دوره حساس برخوردار باشد. چالش هایی نظیر گسست بین آموزش رسمی و زیست جهان دانش آموز، ضعف در روش های انتقال مفاهیم، و تاثیرپذیری از فضای رسانه ای و فرهنگی رقیب، می تواند این نقش آفرینی را تضعیف کند. در مقابل، به کارگیری الگوهای تربیتی یکپارچه، فعال سازی ظرفیت های غیررسمی مدرسه، و تقویت ارتباط عاطفی و معنادار بین مربی و متربی، به عنوان راهکارهای کلیدی برای اثربخشی بیشتر این آموزش ها شناسایی شده اند. این مقاله در نهایت بر این نکته تاکید می ورزد که هویت دینی در دوره نوجوانی، صرفا محصول انتقال اطلاعات نیست، بلکه فرآیندی پویا و اکتشافی است که آموزش معارف اسلامی می تواند در صورت عبور از رویکرد سنتی حافظه محور، به عاملی تسهیل گر و جهت دهنده در این مسیر تبدیل شود.

کلیدواژه ها:

آموزش معارف اسلامی ، هویت دینی ، دانش آموزان متوسطه دوم ، تربیت دینی ، برنامه درسی ، دوره نوجوانی