عوامل اجتماعی و فرهنگی در راهبرد تربیت معلمان پژوهنده در آموزش و پرورش

تربیت معلمان پژوهنده یکی از راهبردهای کلیدی در ارتقای کیفیت آموزشی و تحول نظام تعلیم و تربیت محسوب می شود. با توجه به اینکه عمل پژوهش محور نیازمند زمینه های اجتماعی، فرهنگی و نهادی است، شناخت عوامل موثر بر شکل گیری این رویکرد در نظام آموزشی ایران اهمیت ویژه ای دارد. هدف این مقاله تحلیل نقش عوامل اجتماعی و فرهنگی در فرایند تربیت معلمان پژوهنده بر اساس رویکردی نظری کتابخانه ای است. در این راستا، ابتدا مفهوم «معلم پژوهنده» و پیش فرض های نظری آن تبیین شده، سپس تاثیر محیط اجتماعی، ساختارهای فرهنگی، نگرش های جامعه، ارزش های بومی، سرمایه فرهنگی و تعاملات نهادی بر توسعه این الگو بررسی می شود. نتایج نشان می دهد که نبود فرهنگ پژوهش، نگاه مصرف گرایانه به دانش، ضعف سرمایه اجتماعی در مدارس، ساختار بوروکراتیک، فقدان نظام مشارکت محور و نبود الگوهای فرهنگی حمایتگر از پژوهش، از مهم ترین موانع توسعه معلمان پژوهنده در ایران است. در پایان، راهبردهایی برای تقویت فرهنگ پژوهش محور، تعاملات اجتماعی، اصلاح نگرش های فرهنگی و توانمندسازی معلمان ارائه شده است.

کلیدواژه ها:

معلم پژوهنده ، آموزش و پرورش ، فرهنگ آموزشی ، عوامل اجتماعی ، تحول تربیتی