تحلیل الگوی نیازسنجی در نظام برنامه درسی ایران و نقش تربیت در نظام آموزشی

بیش از پنج دهه از معرفی و گسترش مفهوم «الگوهای نیازسنجی» در نظام های آموزشی می گذرد و در این مدت، نیازسنجی به عنوان یکی از ابزارهای قدرتمند و مورد پذیرش در فرآیند برنامه ریزی آموزشی شناخته شده است. در این مقاله، ابتدا به تعریف مفاهیم پایه ای «نیاز» و «نیاز آموزشی» پرداخته شده و چگونگی تعیین و تحلیل نیازهای آموزشی مورد بررسی قرار گرفته است. همچنین نقش نیاز آموزشی در فرآیند برنامه ریزی درسی و تربیت دینی و اخلاقی تشریح شده است. در ادامه، مباحثی از جمله مفهوم نیازسنجی، اصول و سطوح مختلف آن، اهمیت تقدم و تاخر اهداف نسبت به فرآیند نیازسنجی و ارتباط میان مبانی برنامه ریزی درسی با نیازسنجی به صورت جامع مورد بررسی قرار گرفته اند. روش تحقیق این مقاله، از نوع کتابخانه ای است و یافته های آن نشان می دهد که نیازسنجی به عنوان فرآیندی سیستماتیک، بر تعیین، تحلیل و اولویت بندی خواسته ها و نیازهای مشترک، نیازهای موجود و فاصله ی موجود تا شرایط ایده آل تمرکز دارد. همچنین، نیازسنجی دارای ارتباطی عمیق و متقابل با مبانی فلسفی، جامعه شناختی و روان شناختی برنامه ریزی درسی است و می تواند به عنوان یک پایه اساسی در طراحی نظام های آموزشی موثر و متناسب با نیازهای واقعی جامعه مطرح شود.

کلیدواژه ها:

نیاز ، نیازسنجی ، برنامه ریزی درسی ، هدف ، تربیت دینی و اخلاقی