رابطه بین خودکارآمدی معلمان و عملکرد تحصیلی دانش آموزان

پژوهش حاضر با هدف بررسی رابطه بین خودکارآمدی معلمان و عملکرد تحصیلی دانش آموزان، بر مبنای چارچوب نظری بندورا (۱۹۹۷) و رویکرد شناختی–اجتماعی انجام شد. ضرورت انجام این تحقیق از آن جا ناشی می شود که مطالعات اخیر نشان داده اند باورهای خودکارآمدی معلم نه تنها جهت دهنده رفتار آموزشی او هستند، بلکه مستقیما بر انگیزش، درگیری تحصیلی و نتایج یادگیری دانش آموزان تاثیرگذارند. مسئله اصلی پژوهش، کم توجهی به نقش باورهای کارآمدی در ارتقای کیفیت تدریس و یادگیری در محیط های آموزشی ایران است. هدف اصلی تحقیق، تبیین شدت و نوع رابطه بین مولفه های خودکارآمدی معلمان (اعتماد به توانایی تدریس، مدیریت کلاس، انگیزش درونی) و عملکرد تحصیلی دانش آموزان بود. همچنین، نقش میانجی انگیزش تحصیلی دانش آموزان در این رابطه مورد تحلیل قرار گرفت. پژوهش از نوع کاربردی و توصیفی–تحلیلی بوده و جامعه آماری شامل معلمان و دانش آموزان مدارس متوسطه با روش نمونه گیری تصادفی طبقه ای انتخاب شد. ابزار گردآوری داده ها شامل پرسشنامه خودکارآمدی معلمان و فرم ثبت عملکرد تحصیلی دانش آموزان بود و تحلیل داده ها با نرم افزار SPSS و روش های همبستگی پیرسون، رگرسیون چندگانه و مدل معادلات ساختاری (SEM) صورت گرفت. نتایج نشان داد بین خودکارآمدی معلم و عملکرد تحصیلی رابطه ای مثبت و معنادار وجود دارد و مولفه اعتماد به توانایی تدریس بیشترین سهم را در پیش بینی موفقیت تحصیلی دارد. همچنین انگیزش تحصیلی دانش آموزان نقش میانجی معناداری در این ارتباط ایفا کرد. یافته ها نشان دادند معلمان با خودکارآمدی بالا، محیط هایی یادگیرنده محور خلق می کنند که منجر به افزایش پیشرفت تحصیلی، مشارکت و رضایت دانش آموزان می شود. در نتیجه، پژوهش بیانگر آن است که تقویت خودکارآمدی معلمان از طریق آموزش حرفه ای مستمر، بازخورد توصیفی، حمایت سازمانی و ارتقای سلامت هیجانی معلمان می تواند به بهبود کیفی یادگیری و ارتقای شاخص های موفقیت تحصیلی منجر شود.

کلیدواژه ها:

خودکارآمدی معلم ، عملکرد تحصیلی ، انگیزش تحصیلی ، مدیریت کلاس