اکولوژی یادگیری در عصر دیجیتال: تحلیل شبکه های پیچیده تعامل بین فضای فیزیکی مدرسه، پلتفرم های آنلاین و محیط های غیررسمی یادگیری

تحولات عمیق فناوری های دیجیتال در دهه های اخیر موجب دگرگونی بنیادین در ساختارها، فضاها و الگوهای یادگیری شده است؛ به گونه ای که یادگیری دیگر صرفا در محیط های رسمی مدرسه ای اتفاق نمی افتد، بلکه در شبکه ای پیچیده از فضاهای فیزیکی، پلتفرم های آنلاین و محیط های غیررسمی شکل می گیرد. در چنین شرایطی، مفهوم «اکولوژی یادگیری» به عنوان چارچوبی نظری برای درک تعاملات چندلایه میان افراد، ابزارها، محیط ها و منابع یادگیری اهمیت فزاینده ای یافته است. مقاله حاضر با رویکردی مروری به تحلیل اکولوژی یادگیری در عصر دیجیتال پرداخته و تلاش می کند شبکه های پیچیده تعامل میان فضای فیزیکی مدرسه، پلتفرم های آنلاین و محیط های غیررسمی یادگیری را بررسی کند. در این راستا، ابتدا مبانی نظری مرتبط با اکولوژی یادگیری، یادگیری شبکه ای و یادگیری در محیط های ترکیبی مورد واکاوی قرار گرفته و سپس پژوهش های انجام شده در این حوزه تحلیل شده اند. نتایج مرور ادبیات نشان می دهد که یادگیری در عصر دیجیتال ماهیتی چندبعدی، پویا و شبکه ای دارد و یادگیرندگان به طور همزمان در فضاهای مختلف آموزشی و اجتماعی در حال تعامل با منابع گوناگون دانش هستند. همچنین یافته ها نشان می دهد که هم افزایی میان محیط های رسمی و غیررسمی یادگیری می تواند به ارتقای کیفیت تجربه های یادگیری، افزایش انگیزش، توسعه مهارت های خودتنظیمی و تقویت یادگیری مادام العمر منجر شود. از سوی دیگر، عدم طراحی مناسب ارتباط میان این فضاها می تواند موجب پراکندگی تجربه های یادگیری و کاهش اثربخشی نظام های آموزشی شود. در نهایت، مقاله تاکید می کند که طراحی آینده آموزش نیازمند رویکردی اکولوژیک و شبکه ای است که بتواند تعامل میان مدرسه، فناوری های دیجیتال و محیط های اجتماعی یادگیری را به صورت یکپارچه در نظر گیرد و چارچوبی برای توسعه محیط های یادگیری انعطاف پذیر و یادگیرنده محور فراهم آورد.

کلیدواژه ها:

اکولوژی یادگیری ، یادگیری دیجیتال ، محیط های یادگیری ترکیبی ، پلتفرم های آموزشی آنلاین