جغرافیا و روان شناسی محیطی (فضای مدرسه)

فضای مدرسه به عنوان یکی از مهمترین بسترهای تربیتی و اجتماعی، نقشی بنیادین در شکل گیری هویت فردی، تعاملات اجتماعی و عملکرد تحصیلی دانش آموزان ایفا می کند. در سال های اخیر، رویکردهای میان رشته ای میان جغرافیا و روانشناسی محیطی، نگاه تازه ای به تحلیل فضای آموزشی ارائه داده اند؛ نگاهی که مدرسه را صرفا یک کالبد فیزیکی نمی داند، بلکه آن را به عنوان یک محیط زیست روانی، اجتماعی و فرهنگی مورد بررسی قرار می دهد. هدف این پژوهش، بررسی نقش مولفه های جغرافیایی و روانشناختی فضای مدرسه در کیفیت یادگیری و سلامت روان دانش آموزان است. روش پژوهش حاضر توصیفی تحلیلی و مبتنی بر مطالعات اسنادی و تحلیل نظریه های مرتبط در حوزه جغرافیای انسانی و روانشناسی محیطی است. یافته ها نشان می دهد که عواملی همچون موقعیت مکانی مدرسه، دسترسی پذیری، نور، رنگ، تراکم جمعیتی کلاس ها، فضای سبز، امنیت محیطی و ساختار فضایی مدرسه تاثیر مستقیم و غیرمستقیم بر انگیزش تحصیلی، تمرکز، احساس تعلق مکانی و کاهش رفتارهای پرخطر دارند. نتایج پژوهش تاکید می کند که طراحی فضاهای آموزشی باید بر اساس اصول جغرافیای انسانی و روانشناسی محیطی صورت گیرد تا بتواند محیطی حمایتگر، ایمن و انگیزه بخش برای یادگیری فراهم آورد.

کلیدواژه ها:

جغرافیا ، روانشناسی محیطی ، فضای مدرسه ، ادراک محیطی ، احساس تعلق مکانی ، طراحی آموزشی ، محیط یادگیری