تربیت شهروند دیجیتال: راهبردها و چالش های مقابله با اخبار جعلی (Fake News)

گسترش فناوری های ارتباطی و نفوذ گسترده اینترنت در زندگی روزمره انسان ها موجب شکل گیری زیست بوم دیجیتال شده است که در آن تولید، انتشار و مصرف اطلاعات با سرعتی بی سابقه انجام می گیرد. در این میان، یکی از مهم ترین چالش های عصر دیجیتال، پدیده اخبار جعلی یا «فیک نیوز» است که می تواند پیامدهای اجتماعی، فرهنگی، سیاسی و آموزشی گسترده ای به همراه داشته باشد. تربیت شهروند دیجیتال به عنوان رویکردی نوین در نظام های آموزشی، با هدف توانمندسازی افراد در استفاده مسئولانه، اخلاقی و آگاهانه از فناوری های دیجیتال مطرح شده است. این پژوهش با هدف بررسی راهبردها و چالش های مقابله با اخبار جعلی در چارچوب تربیت شهروند دیجیتال انجام شده است. روش پژوهش کیفی و مبتنی بر تحلیل اسنادی و مرور نظام مند منابع علمی بوده است. یافته ها نشان داد مهم ترین راهبردها شامل آموزش سواد رسانه ای، تقویت تفکر نقاد، توسعه مهارت های ارزیابی اطلاعات، آموزش اخلاق دیجیتال و نقش آفرینی مدارس و معلمان در هدایت یادگیری دیجیتال است. همچنین چالش هایی مانند سرعت انتشار اطلاعات، ضعف آموزش رسمی، سوگیری شناختی کاربران و پیچیدگی الگوریتم های شبکه های اجتماعی شناسایی شد. نتایج نشان می دهد تحقق شهروندی دیجیتال نیازمند سیاست گذاری آموزشی، اصلاح برنامه های درسی و مشارکت خانواده و جامعه است.

کلیدواژه ها:

شهروند دیجیتال ، اخبار جعلی ، سواد رسانه ای ، تربیت دیجیتال ، تفکر نقاد