تاثیر روش تدریس فعال بر توانایی تفکر انتقادی دانش آموزان در درس تاریخ

تفکر انتقادی یکی از مهارت های اساسی در آموزش تاریخ است که به دانش آموزان امکان می دهد اطلاعات تاریخی را تحلیل، ارزیابی و تفسیر کنند و تصمیم گیری های آگاهانه داشته باشند. شواهد میدانی در مدارس دوره متوسطه دوم ناحیه ۲ کرمان نشان می دهد که بسیاری از دانش آموزان در درس تاریخ با ضعف در توانایی تفکر انتقادی و تحلیل منابع تاریخی مواجه هستند. یکی از علل این ضعف، استفاده از روش های تدریس سنتی و انفعالی است که تمرکز آن بر یادگیری حفظی و انتقال یک طرفه محتواست. پژوهش حاضر با هدف بررسی تاثیر روش تدریس فعال بر توانایی تفکر انتقادی دانش آموزان در درس تاریخ، به روش توصیفی-تحلیلی مبتنی بر داده های کتابخانه ای و میدانی انجام شد. جامعه آماری شامل ۱۰۰ دانش آموز متوسطه دوم مدارس ناحیه ۲ کرمان بود که از طریق نمونه گیری تصادفی ساده انتخاب شدند. داده ها با استفاده از پرسشنامه استاندارد تفکر انتقادی و آزمون عملکردی تحلیل منابع تاریخی جمع آوری شد و تحلیل داده ها با آمار توصیفی و آزمون t وابسته انجام گرفت. یافته ها نشان داد که روش تدریس فعال تاثیر مثبت و معناداری بر توانایی تفکر انتقادی دانش آموزان دارد؛ دانش آموزان پس از مداخله در تحلیل اسناد تاریخی، ارزیابی شواهد و استدلال منطقی پیشرفت قابل توجهی داشتند. همچنین، مشارکت فعال دانش آموزان با ارتقای توانایی تفکر انتقادی رابطه مثبت و معناداری نشان داد. نتایج پژوهش تاکید می کند که تدریس فعال به عنوان یک رویکرد اثربخش در آموزش تاریخ مدارس متوسطه دوم ناحیه ۲ کرمان می تواند توانایی دانش آموزان را در تحلیل و ارزیابی تاریخی افزایش دهد و انگیزه آنان برای یادگیری فعال و مشارکت در بحث های کلاسی را تقویت کند.

کلیدواژه ها:

روش تدریس فعال ، تفکر انتقادی ، آموزش تاریخ ، تحلیل منابع تاریخی ، دانش آموزان متوسطه دوم ، ناحیه ۲ کرمان