تاثیر آموزش مهارت های زندگی مبتنی بر آموزه های اسلامی بر سازگاری اجتماعی دانش آموزان

سازگاری اجتماعی دانش آموزان یکی از مولفه های کلیدی در سلامت روان و موفقیت تحصیلی آنان محسوب می شود. آموزش مهارت های زندگی به عنوان یک راهبرد پیشگیرانه و ارتقادهنده مطرح است. این مطالعه مروری با هدف ترکیب و تحلیل یافته های پژوهش های داخلی در زمینه تاثیر آموزش مهارت های زندگی با رویکرد اسلامی بر سازگاری اجتماعی دانش آموزان انجام شد. روش تحقیق، مرور نظام مند (Systematic Review) بود. بدین منظور، با جستجو در پایگاه های اطلاعاتی داخلی همچون SID، Magiran، Noormags، و Civilica با استفاده از کلیدواژه های «مهارت های زندگی اسلامی»، «سازگاری اجتماعی»، «دانش آموز»، «آموزش اسلامی» و ترکیبات آن ها، کلیه مقالات منتشرشده در بازه زمانی ۱۳۹۰ تا ۱۴۰۲ گردآوری و بر اساس معیارهای ورود و خروج غربالگری شدند. از میان ۷۲ مطالعه یافت شده، در نهایت ۱۸ مقاله که به طور مستقیم به موضوع مورد نظر پرداخته و از روش شناسی مناسبی برخوردار بودند، انتخاب و مورد تحلیل کیفی قرار گرفتند. یافته های ترکیبی این مطالعات نشان داد که آموزش مهارت های زندگی مبتنی بر آموزه های اسلامی (با تاکید بر مهارت هایی مانند خودآگاهی (مبتنی بر معرفت نفس)، کنترل خشم (مبتنی بر کظم غیظ)، همدلی (مبتنی بر احسان و اخوت)، حل مسئله (مبتنی بر مشورت و تفکر) و ارتباط موثر (مبتنی بر قول سدید و نرمی در گفتار)) به طور معناداری منجر به افزایش نمره سازگاری اجتماعی دانش آموزان در مقایسه با گروه های کنترل شده است. این آموزش ها در قالب برنامه های مدون ۸ تا ۱۲ جلسه ای عموما در مقطع متوسطه اول و دوم اجرا شده اند. بحث و بررسی یافته ها حاکی از آن است که به کارگیری چارچوب اسلامی به دلیل همخوانی با بافت فرهنگی-مذهبی جامعه ایران، قابلیت پذیرش بالاتر، تاثیرگذاری عمیق تر و ماندگاری بیشتر را در پی داشته است. این مطالعه مروری بر لزوم گنجاندن سرفصل های مهارت های زندگی اسلامی در برنامه درسی مدارس و طراحی بسته های آموزشی استاندارد برای معلمان و مشاوران تاکید می کند.

کلیدواژه ها:

آموزش مهارت های زندگی ، آموزه های اسلامی ، سازگاری اجتماعی دانش آموزان