بررسی جایگاه ولایت فقیه در نظام فقهی و تحلیل آن در مقایسه با دیگر نظریات حکومتی

این پژوهش با هدف بررسی جایگاه نظریه ولایت فقیه در نظام فقهی و تحلیل آن در مقایسه با دیگر نظریات حکومتی در اندیشه اسلامی انجام شده است. در ابتدا مبانی نظری مرتبط با مشروعیت سیاسی، نقش فقیه و جایگاه مردم در اداره جامعه بر اساس متون فقهی و فلسفی classical تحلیل شد. سپس، نظریه ولایت فقیه در چارچوب روش تحلیل کیفی و با رویکرد تطبیقی، در کنار دیگر نظریات حکومتی همچون خلافت، شورا، سلطنت مشروع و الگوهای فلسفی مانند مدینه فاضله بررسی گردید. نتایج نشان می دهد که هر یک از این نظریات بر پایه مبانی خاصی از مشروعیت، ساختار قدرت و وظایف حاکم شکل گرفته اند. در این میان، نظریه ولایت فقیه تلاش می کند میان عناصر فقهی، اخلاقی و الزامات اداره سیاسی جامعه پیوند برقرار کند. یافته ها نشان می دهد که مقایسه تطبیقی این نظریات می تواند به درک جامع تری از تحولات اندیشه سیاسی اسلامی و ظرفیت های مختلف آن برای تبیین ساختار حکومت کمک نماید. این پژوهش همچنین نشان می دهد که مطالعات بیشتر در زمینه ارتباط میان نظریات حکومتی اسلامی و مقتضیات مدیریت سیاسی معاصر می تواند به گسترش ادبیات علمی این حوزه کمک کند.

کلیدواژه ها:

ولایت فقیه ، حکومت اسلامی ، مشروعیت سیاسی ، فقه سیاسی ، اندیشه سیاسی اسلامی