آموزش مهارت های زندگی

آموزش مهارت های زندگی به عنوان یک پارادایم نوین در حوزه آموزش روانی-اجتماعی، در سه دهه اخیر توجه جهانی را به خود جلب کرده است. این مقاله مروری با هدف ارائه تحلیل جامعی از وضعیت آموزش مهارت های زندگی در ایران، با تمرکز بر مبانی نظری، روش شناسی، اثربخشی و چالش های اجرایی تدوین شده است. روش پژوهش، مرور نظام مند ۸۵ مطالعه منتشر شده در پایگاه های علمی داخلی بین سال های ۱۳۸۰ تا ۱۴۰۰ است. یافته ها نشان می دهد آموزش مهارت های زندگی در ایران عمدتا بر ده مهارت اصلی تعریف شده توسط سازمان جهانی بهداشت متمرکز بوده و در حوزه های سلامت روان، پیشگیری از آسیب های اجتماعی، ارتقای عملکرد تحصیلی و بهبود روابط بین فردی اثربخشی معناداری داشته است. با این وجود، چالش های ساختاری، اجرایی و فرهنگی متعددی از جمله نبود برنامه یکپارچه ملی، کمبود مربیان آموزش دیده، مقاومت در نظام آموزشی سنتی و نیاز به بومی سازی عمیق تر محتوا وجود دارد. این مقاله با تحلیل نقاط قوت و ضعف برنامه های موجود، راهبردهایی برای نهادینه سازی آموزش مهارت های زندگی در سیستم های رسمی و غیررسمی آموزشی ایران ارائه می دهد. نتایج حاکی از ضرورت اتخاذ رویکردی چندسطحی و بین بخشی با مشارکت نظام های آموزش و پرورش، بهداشت و رفاه اجتماعی است.

کلیدواژه ها:

مهارت های زندگی ، آموزش روانی-اجتماعی ، سلامت روان ، پیشگیری ، توانمندسازی