کارکردهای روانشناختی و تربیتی آموزگار ابتدایی در شکل دهی رفتار کودکان

آموزگار ابتدایی به عنوان اولین عامل تعامل سازمان یافته کودک با نظام آموزشی، نقش برجسته ای در شکل دهی رفتارهای روانشناختی و تربیتی کودکان ایفا می کند. رفتارهای اجتماعی، هیجانی، اخلاقی و یادگیری در سال های اولیه مدرسه تحت تاثیر تعامل های مستقیم معلم با دانش آموز شکل می گیرد (معصومی، ۱۴۰۱). این پژوهش با هدف تبیین کارکردهای روانشناختی و تربیتی آموزگار ابتدایی در شکل دادن به رفتار کودکان طراحی شد. روش پژوهش از نوع ترکیبی (Mixed Methods) بوده و داده ها از طریق پرسشنامه، مشاهده ساخت یافته و مصاحبه نیمه ساختار جمع آوری شد. جامعه آماری شامل ۴۰۰ دانش آموز و ۵۰ آموزگار دوره ابتدایی مدارس دولتی تهران (سال تحصیلی ۱۴۰۳) بود که با نمونه گیری تصادفی طبقه ای انتخاب شدند. ابزارهای سنجش شامل: (۱) پرسشنامه رفتارهای روانشناختی کودکان (مقیاس استاندارد با پایایی ۰.۸۹)، (۲) پرسشنامه سبک های تربیتی آموزگار (پژوهشگرساخته با روایی تاییدشده)، و (۳) راهنمای مصاحبه معلمان بود. نتایج تحلیل رگرسیون چندمتغیره نشان داد که سبک های ارتباطی، مدیریت هیجان و بازخوردهای تقویتی آموزگار به طور معناداری با بهبود رفتارهای روانشناختی و تربیتی کودکان مرتبط هستند (p<۰.۰۱). یافته های کیفی نیز بر اهمیت فضای امن عاطفی، تقویت عزت نفس، و انگیزش درونی در فرآیند تربیتی تاکید داشتند. این نتایج می تواند برای طراحی کارگاه های آموزشی معلمان، برنامه های حمایت روانی تربیتی مدارس و سیاست گذاری های آموزشی کاربردی باشد.

کلیدواژه ها:

کارکردهای روانشناختی ، کارکردهای تربیتی ، آموزگار ابتدایی ، شکل دهی رفتار ، توسعه رفتاری