پاسخ به تفاوت های فردی در انگیزه تحصیلی دانش آموزان رویکردی تمایزیافته

پژوهش حاضر با هدف پاسخگویی به چالش تفاوت های فردی در انگیزه تحصیلی، اثربخشی یک برنامه آموزشی تمایزیافته را در قالب یک اقدام پژوهی بررسی می کند. این مداخله که بر اساس تلفیق نظریه های خودتعیین گری (SDT) و انتظار-ارزش (EVT) طراحی شد، طی یک دوره دوازده هفته ای بر روی ۳۰ دانش آموز یک کلاس اجرا گردید. در مرحله اول، با استفاده از ابزارهای ترکیبی (پرسشنامه، مصاحبه و مشاهده)، سه نیمرخ انگیزشی اصلی در کلاس شناسایی شد: «جویندگان تایید» (با انگیزه کنترل شده)، «کاوشگران خاموش» (با انگیزه خودمختار) و «ناظران منفعل» (بی انگیزه). سپس برای هر گروه، راهکارهای آموزشی متناسب با نیازهایشان طراحی و اجرا شد. نتایج مقایسه داده های پیش آزمون و پس آزمون، بهبود معناداری را در کیفیت انگیزه (افزایش خودمختاری و کاهش کنترل)، افزایش درگیری تحصیلی و تقویت باورهای انتظار-ارزش در کل کلاس نشان داد. مهم تر آنکه، بزرگترین تغییرات مثبت در هر گروه، در همان نقاط ضعفی رخ داد که مداخله برای آن طراحی شده بود. یافته ها، کارایی یک رویکرد تشخیصی-تجویزی و مبتنی بر نظریه را برای پاسخ به نیازهای فردی دانش آموزان تایید می کند.

کلیدواژه ها:

اقدام پژوهی ، انگیزه تحصیلی ، تفاوت های فردی ، آموزش تمایزیافته ، نظریه خودتعیین گری