از معلم محوری تا دانش آموزمحوری؛ هوش مصنوعی چه نقشی دارد؟

تحول پارادایم آموزشی از رویکرد معلم محور سنتی به سمت محیط های یادگیری دانش آموزمحور، یکی از مهم ترین تحولات قرن بیست و یکم در عرصه تعلیم و تربیت است. در این پارادایم جدید، دانش آموز از حالت پذیرنده منفعل اطلاعات خارج شده و به سازنده فعال دانش تبدیل می شود، در حالی که نقش معلم از انتقال دهنده مطلق به تسهیل گر، راهنما و هم یادگیرنده تغییر می یابد. با این حال، اجرای موثر و مقیاس پذیر این تحول در کلاس های درس با چالش هایی همچون تفاوت های فردی گسترده، محدودیت منابع و زمان معلمان، و نیاز به ارزیابی پیچیده تر مواجه است. این مقاله با روشی توصیفی-تحلیلی و بررسی اسناد کتابخانه ای، به بررسی نقش تحول آفرین فناوری هوش مصنوعی در توانمندسازی و تسریع این گذار می پردازد. یافته ها نشان می دهد که هوش مصنوعی از طریق ابزارهایی چون سامانه های هوشمند آموزش تطبیقی، دستیاران هوشمند آموزشی، تحلیل گران پیشرفته داده و تولید محتوای شخصی سازی شده، می تواند به طور همزمان هم نیازهای منحصربه فرد هر دانش آموز را برآورده سازد و هم بار کاری تحلیلی و اجرایی معلمان را کاهش دهد. بدین ترتیب، فضایی ایجاد می شود که در آن معلم فرصت و ابزار لازم برای تمرکز بر راهبری فرآیند یادگیری، تربیت اجتماعی-عاطفی و پیاده سازی روش های فعال تدریس را پیدا می کند. در نهایت، مقاله استدلال می کند که هوش مصنوعی نه جایگزین معلم، بلکه هم توانمندساز قدرتمندی است که می تواند آرمان های طولانی مدت آموزش دانش آموزمحور را در بافت واقعی کلاس های درس محقق سازد، مشروط بر آن که چالش های اخلاقی، انسانی و فنی مرتبط با آن به دقت مورد توجه قرار گیرند.

کلیدواژه ها:

آموزش دانش آموزمحور ، هوش مصنوعی در آموزش ، آموزش تطبیقی ، شخصی سازی یادگیری ، نقش معلم ، تحول پارادایم آموزشی