تحلیل محتوای چالش های اخلاقی و اجتماعی استفاده از هوش مصنوعی در مدیریت دانش سازمانی

با گسترش روزافزون فناوری های هوش مصنوعی در سازمان ها، مدیریت دانش نیز دستخوش تحولات بنیادین شده است. اگرچه هوش مصنوعی ظرفیت بالایی در تسهیل، خلق، ذخیره و اشتراک دانش، دارد اما به کارگیری آن با مجموعه ای از چالش های اخلاقی و اجتماعی همراه است که می تواند اعتماد، شفافیت و عدالت دانشی را در سازمان ها تحت تاثیر قرار دهد. هدف پژوهش حاضر، تحلیل محتوای پژوهش های علمی مرتبط با چالش های اخلاقی و اجتماعی ناشی از استفاده از هوش مصنوعی در مدیریت دانش سازمانی است. روش تحقیق، تحلیل محتوای کیفی با رویکرد استقرایی است. داده ها از میان مقالات علمی معتبر منتشر شده در بازه زمانی ۲۰۱۵ تا ۲۰۲۵ گردآوری و کدگذاری شدند. یافته های پژوهش نشان می دهد که مهم ترین چالش های اخلاقی مطرح در متون علمی شامل حریم خصوصی داده ها، سوگیری الگوریتمی، شفافیت تصمیمات هوشمند و مالکیت دانش تولید شده توسط ماشین است. از منظر اجتماعی نیز کاهش تعامل انسانی، بی اعتمادی نسبت به فناوری و تغییر در ساختار قدرت دانشی سازمان ها از مضامین پرتکرار شناسایی شد. تحلیل نهایی نشان داد که در بیشتر پژوهش ها بر ضرورت توسعه چارچوب های اخلاقی و سیاست های نظارتی برای به کارگیری مسئولانه هوش مصنوعی در مدیریت دانش تاکید شده است. بر این اساس مقاله حاضر با ترسیم تصویری جامع از وضعیت موجود، زمینه ای برای طراحی مدل های اخلاق محور در مدیریت دانش هوشمند فراهم می کند.

کلیدواژه ها:

هوش مصنوعی ، مدیریت دانش سازمانی ، چالش های اخلاقی ، پیامدهای اجتماعی ، تحلیل محتوا