مقایسه اخلاق هوش مصنوعی یونسکو و قانون هوش مصنوعی اتحادیه اروپا حقوق نرم یا حقوق سخت ؟

موضوع: فناوری های نوین با سرعت فزاینده ای در حال پیشرفت هستند هم زمان با پیشرفت فناوری، پیامدهای اخلاقی و اجتماعی این فناوری هم افزایش یافته است. توصیه نامه اخلاق هوش مصنوعی ۲۰۲۱ نخستین سند در مورد اخلاق هوش مصنوعی محسوب می شود که با تصویب ۱۹۳ کشور جهان "وزن اخلاقی" بالایی دارد. قانون هوش مصنوعی اتحادیه اروپا به عنوان اولین چارچوب جامع نظارتی برای هوش مصنوعی در جهان محسوب می شود که در سال ۲۰۲۴ لازم الاجرا شد. هدف مقایسه و بررسی تطبیقی لایه های این دو سند بین المللی است تا ساختار، مبانی و سازوکارهای اجرایی آن مشخص شود. روش کار این مقاله از روش تحلیلی - تطبیقی، به بررسی محتوای این اسناد بین المللی می پردازد. نتایج یافته ها نشان داد که این دو سند بین المللی با وجود هدف مشترک و هدایت مسئولانه هوش مصنوعی، از نظر ماهیت حقوقی، رویکرد و سازوکارهای اجرایی تفاوت های بنیادین دارند. توصیه نامه اخلاق هوش مصنوعی یونسکو (۲۰۲۱)، سندی توصیه ای و غیر الزام آور است در حالی که قانون هوش مصنوعی اروپا (۲۰۲۴) یک قانون الزام آور با قابلیت اجرای مستقیم و ضمانت اجرای قانونی مانند جریمه های سنگین است. دامنه شمول توصیه نامه اخلاقی یونسکو جهان شمول بوده در حالی که قانون هوش مصنوعی اروپا منطقه ای است. رویکرد توصیه نامه یونسکو "ارزش محور" ولی قانون هوش مصنوعی اروپا رویکرد "ریسک محور" دارد. نقطه قوت توصیه نامه یونسکو جامعیت اخلاقی و مقبولیت جهانی ویژه است در حالی که قانون هوش مصنوعی اروپا از لحاظ شفافیت قطعیت حقوقی و عملگرایی با سازوکارهای نظارتی قدرتمند شناخته می شود. در توصیه نامه یونسکو ملاحظات زیست محیطی بیشتر و چشم انداز بلندمدت و در قانون هوش مصنوعی اروپا ایجاد تعادل بین نوآوری و محافظت از شهروندان مورد توجه قرار گرفته است.

کلیدواژه ها:

اخلاق هوش مصنوعی ، توصیه نامه یونسکو ۲۰۲۱ ، قانون هوش مصنوعی اروپا ، ملاحظات اخلاقی اجتماعی