چالش ها و الزامات مدیریت مقصد در توسعه پایدار گردشگری بیابان لوت تحلیل تعامل شبکه ذینفعان مورد مطالعه شهر بیرجند

صنعت گردشگری به عنوان یکی از سریعترین بخش های رشد اقتصادی جهانی نقش مهمی در توسعه محلی، اشتغال و ارتقای زیرساخت ها ایفا می کند. با این حال تحقق توسعه پایدار گردشگری مستلزم مشارکت موثر و هماهنگی میان ذی نفعان شامل دولت، بخش خصوصی، جوامع محلی و گردشگران است. مدیریت مقصد گردشگری در محیط های حساس اقلیمی و زیستی به ویژه بیابان ها با چالش های منحصر به فردی مواجه است؛ این محیط ها به دلیل شکنندگی اکوسیستم، محدودیت منابع و ویژگی های فرهنگی خاص جوامع میزبان نیازمند برنامه ریزی دقیق و همکاری فعال ذی نفعان هستند. پژوهش حاضر با هدف بررسی چالش ها و الزامات مدیریت مقصد در توسعه پایدار گردشگری بیابان لوت (منطقه بیرجند) و تحلیل تعامل شبکه ای ذی نفعان انجام شد. روش تحقیق کیفی و اکتشافی با استفاده از ۲۰ مصاحبه نیمه ساختاریافته با مدیران دولتی، فعالان بخش خصوصی، کارشناسان محیط زیست و نمایندگان جامعه محلی به کار گرفته شد. داده ها با استفاده از کدگذاری، بازمحوری و گزینشی تحلیل شد. یافته ها نشان داد که مهم ترین موانع شامل ضعف برنامه ریزی و چشم انداز توسعه پایدار، تداخل وظایف و نبود هماهنگی نهادی، کمبود اطلاعات مکانی و زیرساخت های مناسب است. همچنین تحقق توسعه پایدار مستلزم ارتقای ظرفیت نهادی، توانمندسازی جامعه محلی، طراحی مدل های مشارکتی، بهبود زیرساخت ها و ایجاد نظام پایش مستمر اثرات گردشگری است. پژوهش نتیجه می گیرد که حکمرانی شبکه ای و مشارکت واقعی ذی نفعان به ویژه جامعه محلی کلید موفقیت در مدیریت پایدار مقاصد گردشگری کویری است و ارائه چارچوب مفهومی شبکه ای می تواند مسیر تحقق توسعه پایدار گردشگری در بیابان لوت را هموار سازد.

کلیدواژه ها:

مدیریت مقصد گردشگری ، گردشگری پایدار ، حکمرانی شبکه ای ، مشارکت ذی نفعان