تطورات معنایی مفهوم کودکی؛ با تاکید بر نمایش کودکان شبه بزرگسال در صفحات کودک محور اینستاگرام

هویت کودک و مفهوم کودکی امری برساخته است و در طول تاریخ و تحت تاثیر شرایط اجتماعی، نوع نگاه به کودک و چگونگی معنا دادن به کودک تغییر کرده است. مروری بر ادبیات مفهومی پیرامون کودکی، تغییر و تحولات این مفهوم از کودک منفعل و ناتوان عصر مدرن به کودک کنشگر و انتخابگر در عصر پسامدرنیته و جهانی شدن را نشان می دهد. رسانه ها همواره یکی از عوامل تاثیرگذار بر برساخت، انتقال و تغییر معانی و مفاهیم و از جمله مفهوم کودکی بوده اند و امروزه رسانه های اجتماعی همچون اینستاگرام این فرصت و امکان را برای مادران فراهم آورده اند تا با مدیریت صفحات کودک محور، معنای مطلوب و منحصر به فرد خود را برای زندگی خود و کودکانشان شکل دهند و در برساخت هویت کودکی نقش ایفا کنند. در این پژوهش، صفحات کودک محور اینستاگرام ایرانی با استفاده از روش تحلیل نشانه شناسی اجتماعی مورد تحلیل قرار گرفت و یافته ها غالب بودن مضمون کودک شبه بزرگسال در این صفحات را نشان داد. کودکان بازنمودشده در این صفحات، نه تنها در رفتار؛ بلکه همچنین در تن آرایی و نحوه ظاهر و پوشش، در دغدغه ها و علایق، و در توانمندی ها و برخورداری هایشان مشابه بزرگسالان هستند. به نظر می رسد که برساخت معنایی کودک شبه بزرگسال در اینستاگرام از سویی متاثر از شرایط اجتماعی پسامدرنیته و جهانی شدن بوده و از سوی دیگر، با ارزش های سرمایه داری حاکم بر اینستاگرام متناسب است. در نهایت، این مادران هستند که با کنشگری خود در اینستاگرام بازتاب دهنده معناهای نوین کودکی و در عین حال پیشروان ترویج دهنده و توسعه دهنده این معناهای جدید کودکی در بستر جامعه ایرانی هستند.

کلیدواژه ها:

کودکی ، اینستاگرام ، نشانه شناسی اجتماعی ، کودکی شبه بزرگسال