بررسی تاثیر زیارت مجازی بر سلامت معنوی سالمندان مقیم آسایشگاه سالمندان

چکیده مقدمه و هدف: سلامت معنوی یکی از ابعاد سلامت است که زیارت یکی از اعمال و مصادیق آن می باشد. سالمندان خصوصا سالمندان مقیم آسایشگاه بدلیل اختلالات تعادلی و حرکتی، نقصان ایمنی محیط و مخاطرات سفر قادر به انجام زیارت نیستند لذا می توان با کمک فناوری واقعیت مجازی، زیارتگاه را نزد آنان آورد. با کمک این فناوری، فضای سه بعدی زیارتگاه از طریق عینک مخصوصی برای سالمند تداعی می شود به گونه ای که با حرکت سر، زوایای مختلف زیارتگاه را می بیند. پژوهش حاضر با هدف بررسی تاثیر زیارت مجازی بر سلامت معنوی سالمندان مقیم آسایشگاه کهریزک استان البرز انجام گرفت. مواد و روش کار: این مطالعه تجربی در سال ۹۷ در آسایشگاه سالمندان کهریزک استان البرز انجام گرفت. بطور تصادفی ۵۰ نفر از سالمندان مقیم آسایشگاه که فاقد اختلال شناختی و دارای سابقه اقامت به مدت حداقل شش ماه بودند بعنوان گروه مداخله، و ۵۰ نفر از سالمندان بخش مشابه بعنوان گروه کنترل انتخاب شدند. در ابتدا پیش آزمون سلامت معنوی در دو گروه انجام گردید. سپس در گروه مداخله، زیارت مجازی اماکن مقدسه در طول چهار جلسه ده دقیقه ای طی یک ماه اجرا شد. سرانجام از هر دو گروه، پس آزمون سلامت معنوی گرفته شد. داده ها با استفاده از نرم افزار SPSS.۱۶ طی آزمون های تی مستقل و تی جفتی و Repeated Measure ANCOVA مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. یافته ها: نتایج مطالعه نشان داد در هر دو گروه مداخله و کنترل ۲۸ درصد زن و ۷۲ درصد مرد بودند. میانگین سنی گروه مداخله ۸.۰۹_+۷۲.۲۰ و میانگین سنی گروه کنترل ۷.۳۵+_۶۸.۵۸ می باشد. در گروه مداخله، میانگین نمرات پیش آزمون ۱۳.۳۷+_۸۱.۷۴ و میانگین نمرات پس آزمون ۱۳.۰۵+_۸۹.۹ گردید که نشان داد سلامت معنوی بطور معناداری پس از اجرای مداخله افزایش یافت (P<۰.۰۵)؛ در حالیکه در گروه کنترل، میانگین نمرات پیش آزمون و پس آزمون سلامت معنوی به ترتیب ۱۴.۰۸+_۸۱.۷۸ و ۱۳.۶۵+_۸۱.۴۶ می باشد که تفاوت معناداری میان آنها یافت نشد (P>۰.۰۵). پیش از مداخله تفاوتی در میانگین سلامت معنوی در دو گروه مداخله و کنترل یافت نشد (P>۰.۰۵)؛ لیکن بعد از اجرای زیارت مجازی، این تفاوت معنادار گردید (P<۰.۰۵). میان گروه مداخله و کنترل در متغیرهای جنسیت، مدت اقامت در آسایشگاه تفاوت معناداری یافت نشد. نتیجه گیری: زیارت مجازی بر افزایش سلامت معنوی سالمندان مقیم آسایشگاه موثر است. با توجه به شیوع بالای اختلالات حرکتی سالمندان و مخاطرات سفر زیارتی و فقدان ایمنی معابر برای آنان، زیارت مجازی می تواند جایگزینی برای زیارت حقیقی باشد.

کلیدواژه ها:

سلامت معنوی ، زیارت مجازی ، واقعیت مجازی ، سالمندی