مروری بر کاربست طراحی بیوفیلیک در معماری پایدار مناطق گرم و مرطوب

طراحی بیوفیلیک به عنوان رویکردی نوین در معماری، با ادغام عناصر طبیعی در فضاهای ساخته شده، به دنبال بهبود سلامت و بهزیستی کاربران و همچنین کاهش اثرات زیست محیطی است. در مناطق گرم و مرطوب، چالش های اقلیمی مانند دمای بالا، رطوبت زیاد و تابش شدید خورشید، ضرورت کاربست این رویکرد را دوچندان می کند. پژوهش حاضر با هدف مرور سیستماتیک مطالعات انجام شده در زمینه کاربست طراحی بیوفیلیک در معماری پایدار مناطق گرم و مرطوب و تحلیل تاثیرات آن بر بهره وری انرژی، سلامت و رضایت کاربران انجام شده است. این مطالعه با روش مرور سیستماتیک و جستجو در پایگاه های معتبر بین المللی (Scopus، ScienceDirect، Web of Science) و منابع فارسی (SID، Magiran) در بازه زمانی ۲۰۱۶ تا ۲۰۲۶ انجام شد. پس از غربالگری، ۶۸ مقاله مرتبط انتخاب و یافته های آن ها با رویکرد تحلیل محتوای کیفی دسته بندی و تفسیر گردید. نتایج نشان می دهد که طراحی بیوفیلیک تاثیرات مثبت قابل توجهی بر کاهش استرس، بهبود عملکرد شناختی، افزایش رضایت کاربران و کاهش مصرف انرژی دارد. الگوهایی نظیر نور طبیعی غیرمستقیم، تهویه متقاطع، جداره های سبز و فضاهای نیمه باز در اقلیم گرم و مرطوب بیشترین کارایی را داشته اند. با این حال، موانعی مانند محدودیت بودجه، هزینه نگهداری و نبود مقررات مناسب، پذیرش گسترده این رویکرد را با کندی مواجه ساخته است. معماری بیوفیلیک رویکردی کل نگر و ضروری برای دستیابی به پایداری در مناطق گرم و مرطوب است. آموزش معماران، اصلاح قوانین ساختمان و ارائه مشوق های اقتصادی از مهم ترین راهکارهای تسریع این فرآیند هستند. پژوهش های آتی باید بر توسعه چارچوب های بومی و مطالعات هزینه‑فایده متمرکز شوند.

کلیدواژه ها:

طراحی بیوفیلیک ، معماری پایدار ، مناطق گرم و مرطوب ، مرور سیستماتیک ، بهره وری انرژی ، سلامت روان ، فضای سبز شهری