شناسایی راهکارهای ارتقاء تعهد شغلی منابع انسانی در شهرداری قم

تعهد شغلی به عنوان یکی از عوامل کلیدی، موفقیت کارایی و ارتقاء عملکرد منابع انسانی در سازمان ها شناخته می شود. شهرداری قم به عنوان یک نهاد خدمات رسان، حیاتی با چالش هایی نظیر نارضایتی فزاینده کارکنان، کاهش انگیزه، ضعف سیستم پاداش و جبران خدمات و نرخ بالای ترک خدمت مواجه است که بر عملکرد عمومی و رضایت شهروندان تاثیر منفی می گذارد. آمارهای ملی نیز نشان دهنده سطح پایین تعهد شغلی در بخش دولتی ایران است. این مسائل ضرورت شناسایی راهکارهای عملی برای ارتقای تعهد شغلی در شهرداری قم را برجسته می سازد. این پژوهش با هدف بررسی وضعیت موجود تعهد شغلی در شهرداری قم، شناسایی عوامل موثر بر آن، و ارائه راهکارهای موثر و عملی برای ارتقاء تعهد شغلی منابع انسانی در شهرداری قم طراحی شده است. همچنین این پژوهش به دسته بندی و اولویت بندی این راهکارها بر اساس ابعاد مختلف تعهد عاطفی، مستمر، هنجاری می پردازد. پژوهش حاضر از نوع کیفی و با رویکرد اکتشافی از پارادایم تفسیری بهره برده است تا درک عمیق تری از پدیده پیچیده تعهد شغلی در بافت فرهنگی و مذهبی خاص شهر قم حاصل شود. داده ها از طریق مصاحبه های نیمه ساختار یافته با مشارکت کنندگان منتخب از کارکنان شهرداری قم در فصل اول سال ۱۴۰۴ جمع آوری گردیده است. برای اطمینان از اعتبار نتایج در انتخاب نمونه تنوع حداکثری از نظر واحد سازمانی، نوع استخدام، سابقه کار و سطح تحصیلات لحاظ شد. تحلیل مضمون با استفاده از نرم افزار MAXQDA ۲۰۲۲، به روش استقرایی و با رعایت ملاحظات اخلاقی و معیارهای قابلیت، اعتماد، صورت پذیرفت. یافته ها: نتایج پژوهش مدل سه بعدی تعهد سازمانی آلن و مایر را تایید کرده و راهکارهای موثری را برای هر یک از ابعاد تعهد شناسایی و اولویت بندی نموده است. از مهم ترین راهکارها و بر اساس اولویت بندی (فراوانی اشاره مشارکت کنندگان) در ارتقای تعهد عاطفی حمایت و مشارکت رهبری (۱۵.۲%)، توانمندسازی روانشناختی (۱۲.۷%)، و فرهنگ سازمانی مثبت (۱۱.۹%) از اولویت بالاتری برخوردارند. در ارتقای تعهد مستمر سیستم جبران خدمات رقابتی (۱۳.۵%)، امنیت شغلی (۱۱.۰%)، و فرصت های پیشرفت شغلی (۸.۵%) بیشترین تاثیر را دارند. در ارتقای تعهد هنجاری راهکارهای فرهنگی و آموزشی نظیر ترویج ارزش های خدمت به مردم، تقویت هویت سازمانی و آموزش اخلاق حرفه ای از اهمیت بالایی برخوردار بودند. علاوه بر این، یافته های غیرمنتظره ای نیز مانند تاثیر فناوری اطلاعات در ارتقاء تعهد و نقش عوامل محیطی (نظیر نگاه مثبت مردم و انتقادات رسانه ای بر تعهد شغلی) آشکار گردید. نتیجه گیری و پیشنهادات: این پژوهش نشان می دهد که ارتقای تعهد شغلی منابع انسانی، فرایندی چندبعدی و پیچیده است که نیازمند توجه همزمان به عوامل مدیریتی، سازمانی، فرهنگی و فردی است. اجرای راهکارهای شناسایی شده می تواند گامی موثر در جهت ارتقای تعهد شغلی کارکنان شهرداری قم و در نتیجه، بهبود کیفیت خدمات ارائه شده به شهروندان و زائران باشد. این مطالعه همچنین بر اهمیت احترام به ارزش ها و فرهنگ بومی در کنار بهره گیری از رویکردهای نوین مدیریت منابع انسانی تاکید می کند که می تواند منجر به نتایج پایدارتری شود. نتایج این پژوهش نه تنها برای شهرداری قم بلکه برای تدوین سیاست ها و راهبردهای کلان در سطح ملی و سایر سازمان های دولتی کشور نیز قابل تعمیم است.

کلیدواژه ها:

تعهد شغلی ، منابع انسانی ، شهرداری قم ، عوامل سازمانی ، ارتقاء انگیزش ، آلن و مایر ، رفتار سازمانی ، مدیریت منابع انسانی