مکان یابی دهکده های گردشگری در سواحل جنوبی بر اساس شاخص های زیرساختی-طبیعی با استفاده از GIS

گردشگری به عنوان یکی از مهم ترین ابزارهای توسعه اقتصادی و فرهنگی در مناطق ساحلی، نیازمند برنامه ریزی دقیق برای مکان یابی مناسب زیرساخت ها است تا هم جذابیت محیط طبیعی حفظ شود و هم توسعه پایدار محقق گردد. هدف این پژوهش، شناسایی و تعیین مکان های مستعد برای احداث دهکده های گردشگری در استان های سواحل جنوبی ایران با تمرکز بر عوامل طبیعی و زیرساختی بود. در این راستا، مجموعه ای از هشت معیار کلیدی شامل فاصله از ساحل، فاصله از گسل، پوشش اراضی، فاصله از شهرها، فاصله از روستاها، فاصله از جاده، شیب و فرسایش انتخاب شدند و با استفاده از روش تحلیل سلسله مراتبی (AHP) وزن دهی شدند. وزن معیارها نشان داد که بیشترین اهمیت مربوط به فاصله از ساحل با وزن ۰.۴۱۶ است، پس از آن فاصله از گسل با وزن ۰.۲۹۹ و پوشش اراضی با وزن ۰.۱۰۲ قرار دارند و معیارهای فاصله از شهرها، فاصله از روستاها، فاصله از جاده، شیب و فرسایش اهمیت نسبی کمتری دارند. نتایج نشان داد که مکان هایی با دسترسی مناسب به ساحل و مراکز جمعیتی، فاصله ایمن از گسل ها، شیب کم و اراضی با قابلیت توسعه بیشترین پتانسیل را برای ایجاد دهکده گردشگری دارند. بر اساس نقشه نهایی، پهنه های با رنگ آبی بهترین مکان ها برای ایجاد دهکده گردشگری هستند که مهمترین نقطه پیشنهادی در استان خوزستان واقع شده است و پهنه های سبز نیز سایر مکان های مناسب در استان های جنوبی را نشان می دهند. به طور کلی، شش نقطه مناسب شناسایی شده است. این یافته ها تاکید می کنند که توسعه گردشگری باید با رویکردی پایدار و یکپارچه انجام شود تا هم جذابیت گردشگری افزایش یابد و هم مزایای اقتصادی و اجتماعی برای جوامع محلی ایجاد شود. نتیجه گیری این پژوهش نشان می دهد که توسعه دهکده های گردشگری در سواحل جنوبی ایران باید با رویکردی پایدار و یکپارچه انجام شود تا هم جذابیت گردشگری افزایش یابد و هم مزایای اقتصادی و اجتماعی برای جوامع محلی تامین گردد.

کلیدواژه ها:

مکان یابی ، دهکده گردشگری ، سواحل جنوبی ، سیستم اطلاعات جغرافیایی