مرور نظام مند عوامل موفقیت و شکست اکودرایوینگ (رانندگی سبز، رانندگی اکولوژیک، رانندگی محیط زیستی) در محیط شهری

اکودرایوینگ یک راهبرد چندسطحی است که تصمیمات راننده را در سه سطح دسته بندی می کند: سطح استراتژیک: تصمیمات بلندمدت و زیرساختی مانند انتخاب نوع خودرو یا برنامه ریزی منظم برای نگهداری فنی آن؛ سطح تاکتیکی: تصمیمات مربوط به برنامه ریزی و اجرای هر سفر، از جمله انتخاب مسیر بهینه و زمان بندی سفر؛ سطح عملیاتی: رفتارهای لحظه ای و مهارتی راننده در حین رانندگی، مانند شتاب گیری و ترمزگیری، حفظ سرعت می باشد. این مطالعه به بررسی کارآمدی «اکودرایوینگ» به عنوان راهبردی در مواجهه با معضل آلودگی هوا، ترافیک و انرژی در کلان شهرها، پرداخته است. یافته ها نشان می دهد که این رویکرد رفتاری، علی رغم ماهیت کم هزینه و قابل اجرای فوری، با چالش های عمیقی مواجه است. کارایی آن به شدت تحت تاثیر عواملی همچون پذیرش و همکاری شهروندان، بافت جغرافیایی و فرهنگ رانندگی، الگوی ترافیک و ویژگی های شهری قرار دارد و معیارهای توسعه یافته در یک جغرافیا لزوما در منطقه ای دیگر کاربرد ندارند. همچنین، شواهد حاکی از آن است که آموزش های مرسوم و ایستا، در ایجاد تغییر رفتاری پایدار، ناتوان هستند و اثر آنها با گذشت زمان و یا مشغولیت فکری کمرنگ می شود. در مقابل، به نظر می رسد سیستم های هوشمند ارائه دهنده بازخورد پویا، امکان تداوم بیشتر در اصلاح الگوی رانندگی را فراهم می آورند. لذا نتیجه گیری کلی حکایت از آن دارد که موفقیت رانندگی اکولوژیک در بستر شهری مانند تهران، مستلزم عبور از نگاه فنی صرف و اتخاذ رویکردی یکپارچه است که در آن، با سایر راهکارهای فناورانه ی هوشمند، سیاست های تشویقی متناسب، برنامه های فرهنگ سازی هدفمند و همچنین ادغام با سایر راهبردهای مدیریت شهری همچون توسعه حمل ونقل عمومی و مدیریت تقاضای سفر همراه شود. این امر، نه تنها تغییر رفتار راننده را از یک توصیه اخلاقی به بخشی نهادینه شده در نظام حمل ونقل پایدار تبدیل خواهد کرد، بلکه اثربخشی را چشمگیر خواهد کرد.

کلیدواژه ها:

اکودرایوینگ ، سفرهای شهری ، ترافیک ، آلودگی هوا ، الگوی رانندگی