عوامل موثر بر پذیرش خودروهای برقی در ایران با استفاده از نظریه رفتار برنامه ریزی شده توسعه یافته: زیرساخت فنی یا مشوق های مالی؟

گذار به سمت حمل ونقل الکتریکی برای کشورهای در حال توسعه که با چالش های آلودگی هوا و ناترازی انرژی مواجه اند، حیاتی است. با این حال، رفتار مصرف کننده در بازارهای در حال گذار همچون ایران کمتر مورد واکاوی قرار گرفته است. پژوهش حاضر به بررسی تعیین کننده های رفتاری، اقتصادی و زیرساختی در پذیرش و تمایل به خرید خودروهای برقی با استفاده از چارچوب توسعه یافته نظریه رفتار برنامه ریزی شده می پردازد. داده های پژوهش پس از شناسایی عوامل بالقوه موثر بر تمایل خرید خودروهای برقی از طریق پیمایش ساختاریافته از ۵۰۰ نفر از مشتریان خودرو در ایران جمع آوری شده است. مدل مفهومی پژوهش، متغیرهای کنترل رفتاری ادراک شده، نگرانی های زیست محیطی، قیمت پذیری، هزینه استفاده، مشوق های دولتی و زیرساخت شارژ را یکپارچه کرده است. نتایج مدل سازی معادلات ساختاری نشان می دهد که نگرش و کنترل رفتاری ادراک شده قوی ترین عوامل در تقویت قصد خرید مشتریان خرید خودروهای برقی هستند. همچنین، نگرانی های زیست محیطی و زیرساخت شارژ تاثیر معناداری بر تمایل به پذیرش دارند. برخلاف انتظارات اولیه، مشوق های دولتی در این نمونه آماری تاثیر معناداری بر قصد خرید نشان ندادند که می تواند ناشی از عدم اطمینان به تداوم سیاست ها یا عدم آگاهی کافی از طرح های حمایتی باشد. یافته ها پیشنهاد می کنند که سیاست گذاران در بازار ایران باید اولویت را بر توسعه ملموس زیرساخت ها و تضمین منافع عملیاتی خودروها قرار دهند تا صرفا وعده های حمایتی انتزاعی.

کلیدواژه ها:

حمل ونقل پایدار ، خودروهای برقی ، نظریه رفتار برنامه ریزی شده ، عوامل پذیرش ، تمایل به خرید