تعیین و اولویت بندی معیارهای ممیزی ایمنی راه های شریانی درجه یک برون شهری

راه ها بعنوان شریان حیاتی اقتصادی در هر کشور نقش عمده ای را ایفا می کنند. حداکثر بهره گیری استفاده کنندگان از راه، باید به نوعی در طراحی و ساخت که مهم ترین آن، مقوله حیاتی تامین ایمنی حرکت است، در نظر گرفته شود. از موضوعات اساسی در زمینه ایمنی، تشخیص نقاط حادثه خیز و اقدامات اصلاحی آن می باشد که ممیزی ایمنی یک روش پیشگیرانه در این زمینه می باشد. ممیزی ایمنی روشی موثر در افزایش ایمنی راه از طریق بررسی و شناسایی رسمی نقاط ضعف و مشکل ساز راه و محیط اطراف آن توسط تیمی مستقل و متشکل از کارشناسان متخصص و مجرب تحت عنوان ممیز می باشد. عوامل موثر بر ممیزی ایمنی راه ها از قبیل عوامل هندسی، محیطی و ترافیکی می باشند که در این پژوهش، فقط عامل هندسی راه های شریانی درجه یک چهارخطه تفکیک شده برون شهری مورد بررسی قرار گرفته است. وزن دهی به معیارهای هندسی موثر در ممیزی ایمنی راه های شریانی چهارخطه تفکیک شده برون شهری بر اساس روش سلسله مراتبی (AHP) و با استفاده از پرسشنامه که توسط کارشناسان خبره در حمل ونقل و راه و ترابری تکمیل گردید، صورت پذیرفت. نتایج تحقیق حاکی از آن است که در بین معیارهای اصلی، معیار بریدگی میانه و بربلندی (دور) دارای بیشترین اهمیت و معیارهای شیب طولی و طول بحرانی شیب دارای کمترین اهمیت بوده اند. همچنین ضریب نسبی هر زیرمعیار از معیار اصلی با استفاده از نتایج پرسشنامه محاسبه شده و سپس اولویت بندی کلیه زیرمعیارها با ضرب ضریب نسبی هر زیرمعیار در ضریب نسبی معیار اصلی آن صورت گرفته است. نتایج مطالعات نشان دهنده آن است که زیرمعیار بریدگی ساده در اولویت اول، شعاع قوس کمتر از ۵۰ درصد شعاع قوس مجاز و بربلندی (دور) معکوس به ترتیب در اولویت های دوم و سوم قرار گرفته اند. همچنین زیرمعیارهای رعایت زاویه برخورد تقاطعات (۹۰ درجه)، طول قوس بین ۷۵ تا ۱۰۰ درصد طول قوس مجاز و طول قوس معادل طول مجاز و بیشتر، در اولویت های آخر قرار گرفته اند. برای صحت و اعتبارسنجی مدل، در بخشی از محور هراز، پتانسیل حادثه خیزی بر اساس ضرایب به دست آمده، مقایسه شده است. بر اساس نتایج حاصله پتانسیل وقوع تصادف با روش ارائه شده در هر قطعه مطابقت خوبی را با آمار واقعی تصادفات نشان می دهد.

کلیدواژه ها:

ممیزی ایمنی راه ، راه های شریانی درجه یک ، تحلیل سلسله مراتبی (AHP) ، پتانسیل وقوع حادثه خیزی ، مشخصات هندسی