تاثیر شدت مجازات بر کاهش ارتکاب جرایم رانندگی در ایران و مالزی (مطالعه موردی: تهران و کوالالامپور)

این پژوهش با هدف بررسی رابطه میان شدت مجازات و نرخ ارتکاب جرایم رانندگی در دو کلان شهر تهران و کوالالامپور انجام شده است. با توجه به تلفات جانی و مالی ناشی از حوادث ترافیک، سیاست گذاران قضایی همواره در پی یافتن راهکارهایی برای افزایش بازدارندگی بوده اند. این مطالعه با روش توصیفی-تحلیلی و تطبیقی، به واکاوی قوانین و مقررات ایران (قانون رسیدگی به تخلفات رانندگی ۱۴۰۰) و مالزی (قانون حمل و نقل جاده ای ۱۹۸۷ و اصلاحیه ۲۰۲۰) و همچنین تحلیل آمارهای پلیس راهور و شورای ملی ایمنی راه های مالزی در بازه زمانی ۲۰۲۰ تا ۲۰۲۵ پرداخته است. یافته های پژوهش نشان می دهد که اگرچه افزایش شدت مجازات های نقدی در تهران در کوتاه مدت باعث کاهش تخلفات شد، اما به دلیل عواملی همچون تورم، کاهش ارزش پول ملی و ضعف در تضمین اجرای قانون، این اثرگذاری پایدار نماند. در مقابل، تجربه کوالالامپور نشان دهنده کارایی بالای ترکیبی از «شدت معقول»، «قطعیت اجرا» (از طریق نظارت هوشمند) و سیستم امتیازدهی منفی (KEJARA) در کاهش پایدار تصادفات بوده است. نتایج حاصله حاکی از آن است که تکیه صرف بر جریمه های سنگین پولی بدون اصلاح ساختار اجرایی و فرهنگی، راهکار ناکارآمدی است. پیشنهادات این پژوهش بر اصلاح نظام سلب صلاحیت، شاخص سازی جریمه ها برای مقابله با تورم و گسترش نظارت های الکترونیک برای افزایش احساس گیر افتادن در رانندگان متخلف متمرکز است.

کلیدواژه ها:

شدت مجازات ، جرایم رانندگی ، بازدارندگی ، تهران ، کوالالامپور ، سیستم امتیازدهی منفی