چارچوب تصمیم یار علی برای اولویت بندی مداخلات ایمنی ترافیک شهری با تمرکز بر کاربران آسیب پذیر راه

ایمنی ترافیک شهری، به ویژه برای کاربران آسیب پذیر راه نظیر عابران پیاده و موتورسواران، یکی از چالش های اساسی مدیریت شهری در کلان شهرهاست. ناهمگنی های مکانی–زمانی، تعامل عوامل رفتاری و محیطی، و محدودیت منابع سیاستی موجب شده اند که رویکردهای متداول مبتنی بر همبستگی و پیش بینی، به تنهایی قادر به پشتیبانی از تصمیم گیری های مداخله ای نباشند. در چنین شرایطی، پرسش اصلی سیاست گذاران این است که در هر زمینه ی شهری، کدام نوع مداخله ایمنی از منظر علی اولویت بالاتری دارد. برای پاسخ به این پرسش، این پژوهش یک چارچوب تصمیم یار مبتنی بر استنتاج علی، گراف های جهت دار بدون دور (DAG) و تحلیل سناریوهای خلاف واقع ارائه می دهد که در قالب یک همزاد دیجیتال علی پیاده سازی شده است. این همزاد دیجیتال، داده های تجمیعی تصادفات، مفروضات علی و سناریوهای سیاستی را یکپارچه می کند و امکان مقایسه ی نسبی و زمینه محور مداخلات ایمنی را بدون اتکا به پیش بینی های عددی دقیق فراهم می سازد. کاربرد این چارچوب در مطالعه ی موردی شهر تهران نشان می دهد که ایمنی کاربران آسیب پذیر راه ماهیتی ذاتا زمینه محور دارد و اثر بالقوه ی مداخلات ایمنی نظیر بهبود روشنایی شبانه یا کاهش سرعت به شدت به شرایط مکانی و زمانی وابسته است. تحلیل های خلاف واقع مبتنی بر DAG نشان می دهند که بدون کنترل متغیرهای مخدوش کننده، تفسیر سیاستی اثربخشی مداخلات می تواند گمراه کننده باشد و اولویت های نادرستی را القا کند. اگرچه یافته های این پژوهش ماهیتی کیفی و چارچوب محور دارند، نتایج نشان می دهد که استفاده از همزاد دیجیتال علی می تواند مبنایی تحلیلی برای اولویت بندی علی و مقایسه ای سیاست های ایمنی کاربران آسیب پذیر در کلان شهرهای دارای محدودیت داده فراهم آورد و مسیر توسعه ی تحلیل های کمی و عملیاتی سازی آینده را هموار سازد.

کلیدواژه ها:

ایمنی ترافیک شهری ، کاربران آسیب پذیر راه ، استنتاج علی ، گراف علی ، همزاد دیجیتال تصمیم یار