ارزیابی شاخص های اثرگذار در احداث و توسعه مسیرهای دوچرخه سواری و پیاده روی (مطالعه موردی: مسیر سرزندگی منطقه ۵ شهرداری تهران)

تغییر الگوهای حمل ونقل شهری و افزایش معضلات ترافیکی، لزوم توسعه حمل ونقل پاک مانند مسیرهای دوچرخه سواری را در کلان شهرها برجسته ساخته است. با این حال، طراحی موفق این مسیرها نیازمند عبور از ملاحظات فنی صرف و استفاده از ابزارهای تحلیلی نظام مند برای وزن دهی به عوامل موثر کیفی است. این پژوهش با هدف رفع این خلا، به ارزیابی شاخص های اثرگذار بر احداث مسیرهای دوچرخه پرداخته و مدل حاصل را بر روی مطالعه موردی «مسیر سرزندگی منطقه ۵ شهرداری تهران» بزرگراه محدوده اشرفی اصفهانی تا بزرگراه همت پیاده سازی نموده است. رویکرد تحلیلی تحقیق بر مبنای یک چارچوب MCDM ترکیبی بنا شده است که با ادغام روش AHP و BWM، قدرت مدل سازی تصمیم گیری چندمعیاره را افزایش می دهد. اطلاعات کلیدی از طریق پرسشنامه ساختاریافته از ۲۴ کارشناس متخصص جمع آوری شد تا وزن های نسبی شاخص ها مشخص شود. شاخص ها در چهار دسته اصلی دسته بندی شدند: ایمنی، اطلاع رسانی و هدایت مسیر، مطلوبیت و جذابیت، و راحتی و آسایش. نتایج حاصل از این فرآیند، یک سلسله مراتب وزن دهی شده از اهمیت شاخص ها را ارائه می دهد. درنتیجه شاخص ایمنی در مسیر بالاترین اهمیت (۶/۴۸ درصد) و اطلاع رسانی و هدایت مسیر پایین ترین وزن (۷/۶ درصد) را به خود اختصاص دادند. این اولویت بندی به طور خاص برای ارزیابی عملکرد و سنجش بهره وری عملیاتی مسیر اجرا شده در منطقه ۵ تهران به کار گرفته شد. این مطالعه نه تنها مهم ترین معیارهای فنی و کیفی موثر بر موفقیت مسیرهای دوچرخه را بر اساس دیدگاه متخصصین مشخص می کند، بلکه یک ابزار عملیاتی دقیق را برای مدیران شهری جهت اولویت بندی مداخلات زیرساختی و بهبود زیرساخت های دوچرخه سواری در بافت های متراکم شهری فراهم می آورد.

کلیدواژه ها:

حمل ونقل پاک ، مسیرهای سرزندگی ، شاخص ، اولویت بندی ، منطقه ۵ تهران