ارائه مدل تحلیل رفتار ترافیکی شهروندان و راهکارهای ارتقای فرهنگ ترافیک با رویکرد دانش بنیان (مطالعه موردی: کلانشهر شیراز)

ایمنی ترافیک در بسیاری از کلان شهرها، به رغم توسعه زیرساخت ها و قوانین، همچنان با چالش های جدی مواجه است. مسئله ای که نشان می دهد اتکای صرف به اقدامات فنی، برای کاهش تصادفات کافی نیست. در این میان، تحلیل رفتار شهروندان و ارتقای فرهنگ ترافیک با رویکردی دانش بنیان و مبتنی بر شواهد، به عنوان یکی از موثرترین مسیرهای بهبود ایمنی ترافیک مطرح می شود. پژوهش حاضر با هدف تحلیل رفتارهای ترافیکی کاربران راه (رانندگان، عابران پیاده، موتورسواران و دوچرخه سواران) و شناسایی مولفه های اثرگذار بر فرهنگ ترافیک، در کلان شهر شیراز انجام شده است. این مطالعه از نظر ماهیت کمی و از نظر روش توصیفی–پیمایشی بوده و داده ها از طریق پرسشنامه بومی سازی شده ESRA، مشاهدات میدانی، مطالعات اسنادی و مصاحبه با خبرگان گردآوری شده اند. از مجموع ۱۵۰۰ پرسشنامه توزیع شده، ۱۲۴۳ پرسشنامه معتبر پس از پالایش داده ها مورد تحلیل آماری قرار گرفت. نتایج نشان می دهد الگوهای رفتاری پرخطر در هر یک از گروه های کاربر، با مولفه هایی نظیر نگرش ها، هنجارهای اجتماعی، عادات رفتاری و باورهای فردی ارتباط معنادار دارد و تداوم این رفتارها حتی در شرایط آگاهی از خطر مشاهده می شود. بر این اساس، در پایان پژوهش یک مدل راهبردی دانش بنیان به همراه چارچوب تدوین محتوای آموزشی هدفمند متناسب با ویژگی های هر گروه کاربر ارائه شده است که می تواند مبنای برنامه ریزی اثربخش برای ارتقای فرهنگ ترافیک در کلان شهرها قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

فرهنگ ترافیک ، رفتار ترافیکی ، رفتار پرخطر