بررسی ارتباط پارامترهای اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی با رفتار ترافیکی کاربران راه در ایران (با تمرکز بر شهر تهران)

رفتار کاربران راه یکی از عوامل کلیدی در کاهش ایمنی ترافیک است که تبیین آن مستلزم توجه به ابعاد انسانی، اجتماعی و فرهنگی فراتر از رویکردهای صرفا فنی و مهندسی است. این پژوهش با اتخاذ رویکردی بین رشته ای، به بررسی ارتباط پارامترهای اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی با رفتار ترافیکی کاربران راه با تمرکز بر شهر تهران می پردازد. مطالعه حاضر از نوع توصیفی– تحلیلی بوده و با بهره گیری از تحلیل اسنادی گزارش های تخصصی، داده های رفتاری موجود و اخذ نظر خبرگان حوزه های روان شناسی و جامعه شناسی انجام شده است. تحلیل ها بر پایه چارچوب های نظری روان شناسی ترافیک صورت گرفته است. یافته ها نشان می دهد که رفتارهای پرخطر رانندگی بیش از آنکه ناشی از فقدان آگاهی باشد، متاثر از ادراک خطر رانندگان نسبت به موقعیت های ترافیکی، هنجارهای اجتماعی غیررسمی، فشارهای اقتصادی و الگوهای فرهنگی حاکم بر محیط شهری هستند. نتایج حاکی از آن است که عادی سازی تخلف، ضعف کنترل رفتاری ادراک شده و شکاف میان قواعد رسمی و عرف های اجتماعی، نقش تعیین کننده ای در شکل گیری الگوهای رفتاری کاربران راه دارند. این پژوهش بر ضرورت درک رفتار ترافیکی به عنوان پدیده ای اجتماعی– فرهنگی تاکید کرده و نشان می دهد که تحلیل واقع بینانه رفتار کاربران راه، پیش شرط اساسی طراحی سیاست ها و مداخلات موثر در حوزه ایمنی ترافیک محسوب می شود.

کلیدواژه ها:

روان شناسی ترافیک ، الگوی رفتاری ، رفتار پرخطر ، ایمنی ترافیک