تحلیل کلان سفرهای هوایی در ایران

حمل و نقل هوایی در بین دیگر شیوه های حمل و نقل، لوکس محسوب می شود زیرا هم زیرساخت ها، هم متقاضیان سفر (به دلیل هزینه فرصت بالا) و هم تجهیزات حمل و نقل (ناوگان هوایی) ارزش بیشتری نسبت به موارد مشابه دارند. صنعت حمل و نقل هوایی نماگر وضعیت اقتصادی و توسعه یافتگی صنعتی کشورها است و از عوامل مهم در توسعه جامع و فراگیر منطقه ای به شمار می آید. رشد ارزش افزوده بخش های مختلف اقتصادی در ایران و ضرورت جابجایی سریع افراد و بارها (محموله ها) سبب می شود کشور بتواند به عنوان قطب اصلی حمل و نقل منطقه ای، نقش تجارت و ترانزیت را به خوبی ایفا کند. مطالعه صنعت حمل و نقل هوایی همیشه حائز اهمیت بوده و در راستای شناخت فرصت ها و چالش های صنعت عمل ضروری است و می تواند افق روشنی در پیش روی برنامه ریزان صنعت هوانوردی و متصدیان بودجه ریزی و قیمت گذاری بلیت های هواپیمایی باز کند. این مقاله بر حمل و نقل هوایی در بخش مسافری متمرکز است. در این مقاله، به استناد آمار رسمی در دوره ۱۴۰۳-۱۳۵۷، میزان جابجایی مسافران از طریق حمل و نقل هوایی به عنوان متغیر کلیدی مدنظر قرار گرفته و سهم مسافران هوایی از کل جمعیت به عنوان متغیر وابسته منظور شد. سپس بر اساس پیشینه مطالعات، متغیرهای درآمد سرانه، شاخص قیمت نسبی حمل و نقل هوایی و زمینی به عنوان جایگزین قیمت نسبی و متغیر مجازی تحریم برای دوره ۱۳۹۷-۱۴۰۳ به عنوان عامل شکست ساختاری وارد مدل رگرسیونی شدند. سپس مدل با روش GLM برآورد شد. مطابق نتایج، تقاضای سفرهای هوایی نسبت به درآمد سرانه، لوکس و نسبت به قیمت نسبی، بی کشش است. همچنین تحریم ها، اثر معنی دار و منفی بر سفرهای هوایی گذاشته اند. تقویت درآمد سرانه از طریق رشد اقتصادی، تعدیل متناسب قیمت بلیت هواپیماها و حل و فصل عزتمندانه تحریم ها می تواند به رشد و توسعه صنعت حمل و نقل هوایی ایران کمک نماید.

کلیدواژه ها:

حمل و نقل ، خطوط هوایی ، سفرهای هوایی ، درآمد سرانه ، تحریم