مدل نرخ سفرسازی باری کاربری های اصلی شهر (مطالعه موردی: کرج)

حمل ونقل باری به عنوان یکی از ارکان کلیدی در توسعه اقتصادی و صنعتی جوامع شهری، نقش بسزایی در بهینه سازی عملکرد سیستم های حمل ونقل، کاهش هزینه ها و افزایش بهره وری دارد. این تحقیق به بررسی مدل های نرخ سفرسازی باری در کاربری های مختلف شهری می پردازد، با هدف تعیین و تحلیل عوامل موثر بر تولید و جذب سفرهای باری در شهر کرج. در این راستا، پژوهش حاضر به معرفی مدل هایی آماری جهت پیش بینی نرخ سفرسازی باری کاربری های مختلف شهری، شامل مراکز تجاری، صنعتی، خدماتی و مسکونی، پرداخته است. تحقیق حاضر با استفاده از داده های میدانی و روش های تحلیل آماری، رابطه بین ویژگی های کاربری زمین، مساحت و تعداد کارکنان را تحلیل کرده و بر اساس آن، مدل هایی برای تخمین تعداد سفرهای باری تولید شده در نواحی مختلف شهری ارائه داده است. نتایج تحقیق نشان می دهد که مساحت فیزیکی کاربری ها و تعداد کارکنان تاثیر مستقیمی بر میزان تولید سفرهای باری دارند. برای مثال، در کاربری مبلمان خانگی، هر متر مربع افزایش مساحت، حدود ۰.۱۵ سفر باری بیشتر تولید می کند و هر نفر پرسنل اضافی، حدود ۲.۹۶ سفر باری بیشتر در روز ایجاد می کند. میانگین تعداد سفرهای روزانه کاری برای مبلمان خانگی ۷۵.۱۳ سفر بوده است. نتایج تحقیق نشان می دهد مدل های رگرسیونی با ضریب تعیین بسیار بالا (۰.۹۹۹R²= برای مبلمان خانگی، ۰.۹۷۹ برای رستوران، ۰.۹۵۴ برای سوپرمارکت، ۰.۹۲۷ برای لوازم خانگی و ۰.۹۴۰ برای میوه و تره بار) توانسته اند تقریبا تمامی واریانس متغیر وابسته را تبیین کنند. آزمون ANOVA نیز دلالت بر معناداری آماری مدل ها دارد. همچنین، مدل سازی نرخ سفرسازی باری در این تحقیق نه تنها به تحلیل و پیش بینی تقاضای سفر در حوزه های حمل ونقل باری کمک می کند، بلکه به عنوان ابزاری برای بهینه سازی شبکه های حمل ونقل شهری و مدیریت ترافیک در مقیاس کلان شهرها می تواند مورد استفاده قرار گیرد. نتایج تحقیق نشان می دهد که کاربری های مختلف شهری تاثیرات متفاوتی بر تولید و جذب سفرهای باری دارند و عوامل اقتصادی و جغرافیایی نقش برجسته ای در تعیین نرخ سفرسازی باری ایفا می کنند. این مدل ها می توانند به عنوان ابزار تصمیم گیری در برنامه ریزی حمل ونقل باری، بهینه سازی زیرساخت ها و کاهش اثرات منفی ترافیک باری در شهرها استفاده شوند.

کلیدواژه ها:

حمل ونقل باری ، نرخ سفرسازی باری ، مدل سازی آماری ، کاربری های شهری