تحلیل اثر متغیرهای اقتصادی–اجتماعی بر الگوی انتخاب شیوه سفر شهری در شش شهر ایران

انتخاب شیوه سفر شهری یکی از مولفه های اصلی رفتار سفر و تحلیل تقاضای حمل ونقل است که پیامدهای مهمی برای ترافیک، مصرف انرژی و پایداری شهری دارد. این پژوهش با هدف تحلیل اثر متغیرهای اقتصادی–اجتماعی بر الگوی انتخاب شیوه سفر شهری در ایران انجام شد. بدین منظور، هشت پایگاه داده مبدا–مقصد خانوار از شش شهر مختلف کشور تجمیع و پس از پالایش، بیش از ۳۵۰ هزار سفر شهری در قالب تحلیل های توصیفی و مقایسه ای بررسی شده است. نتایج نشان داد که در اغلب شهرهای مورد مطالعه، خودروی شخصی سهم غالب سفرهای سواره را به خود اختصاص داد و در مقایسه های زمانی، روند افزایشی وابستگی به این شیوه مشاهده شد. ویژگی های جمعیتی و شغلی افراد، به ویژه سن، جنسیت، بعد خانوار و وضعیت اشتغال، تفاوت های معناداری در الگوی انتخاب شیوه سفر ایجاد کردند. با این حال، مالکیت وسایل نقلیه، قوی ترین عامل تمایز در ترکیب شیوه های سفر بود، در حالی که ویژگی های کلی سفر نظیر هدف و زمان شروع، نقش مکمل و تعدیل کننده داشتند. یافته های این مطالعه می تواند به عنوان مبنایی داده محور برای سیاست گذاری هدفمند حمل ونقل شهری و کاهش وابستگی به خودروی شخصی مورد استفاده قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

انتخاب شیوه سفر ، حمل ونقل شهری ، متغیرهای اقتصادی–اجتماعی ، مالکیت خودرو