ارزیابی نقش توسعه مبتنی بر حمل ونقل همگانی (TOD) در ارتقای پایداری محلات شهری (مطالعه موردی: محله منصور تبریز)

رشد شتابان شهرنشینی و افزایش وابستگی به خودروی شخصی، چالش های متعددی را در حوزه حمل ونقل شهری و پایداری محلات ایجاد کرده است. در این میان، توسعه مبتنی بر حمل ونقل همگانی (TOD) به عنوان رویکردی موثر در تلفیق برنامه ریزی کاربری زمین و حمل ونقل، مورد توجه برنامه ریزان شهری قرار گرفته است. پژوهش حاضر با هدف ارزیابی نقش TOD در ارتقای پایداری محلات شهری و با تاکید بر طراحی انسان محور و دسترس پذیری شبکه ای انجام شده است. روش تحقیق از نوع توصیفی-تحلیلی و مبتنی بر رویکرد ترکیبی کمی-کیفی است. داده ها از طریق مطالعات اسنادی، برداشت های میدانی و پرسشنامه گردآوری و با استفاده از آزمون های آماری اسپیرمن، تحلیل رگرسیون و روش دلفی مورد تحلیل قرار گرفته اند. محله منصور تبریز و ایستگاه متروی شهید بهشتی به عنوان محدوده مورد مطالعه انتخاب شده است. نتایج پژوهش نشان می دهد که اگرچه محدوده مورد مطالعه از نظر تنوع کاربری و دسترسی مکانی به ایستگاه مترو ظرفیت مناسبی برای تحقق TOD دارد، اما ضعف در طراحی انسان محور و کیفیت مسیرهای پیاده موجب کاهش دسترس پذیری ادراک شده و تجربه سفر کاربران شده است. یافته ها بیانگر آن است که دسترس پذیری پیاده و طراحی انسان محور بیشترین تاثیر را بر پایداری محله ای دارند. بر این اساس، توجه هم زمان به کیفیت محیط شهری و تجربه سفر در کنار توسعه زیرساخت های حمل ونقل همگانی، شرط تحقق پایداری محلات شهری در چارچوب TOD است.

کلیدواژه ها:

حمل ونقل همگانی ، توسعه مبتنی بر حمل ونقل همگانی (TOD) ، طراحی انسان محور ، دسترس پذیری ، پایداری محلات شهری