فرآیند ارزیابی حمل و نقل هوشمند شهری و اعطای گواهینامه هوشمندی با تاکید بر شاخص های بین المللی

مفهوم شهر هوشمند امروزه در برنامه مدیریت بسیاری از شهرهای ایران وارد شده است. اما یک خلاء بزرگ در این فرآیند، عدم وجود تعریف جامع و وجود ابزار(متر) سنجش هوشمندی شهرها و همچنین فقدان دسته بندی شهرها در فرآیند ارزیابی هوشمندی است. نبودن شاخص های مدون ارزیابی و روش های دقیق مرتبط باعث عدم شناخت وضعیت موجود هوشمندی شهرهای کشور و درنتیجه عدم اشراف بر فرآیند برنامه ریزی ارتقای هوشمندی شهرها خواهد شد. از سوی دیگر براساس تجارب موفق بین المللی، با تصویب شاخص های دقیق و ارزیابی هوشمندی شهرها بستری برای اعطای گواهینامه هوشمندی به شهرها و حمایت های مالی و معنوی از سوی دولت مرکزی(وزارت کشور در ایران) و رقابت پذیری بین شهرها در سطح ملی در مسیر هوشمندسازی بوجود خواهد آمد. لذا یکی از اهداف اصلی این پژوهش استخراج و دسته بندی شاخص ها و زیرشاخص های ارزیابی هوشمندی شهرها در بخش حمل و نقل شهری است. برای انجام این پژوهش در مرحله اول با مطالعات اسنادی کلیه اسناد مرتبط با شاخص ها و زیرشاخص های ارزیابی هوشمندی شهرها در جهان مطالعه شده اند و سپس با روش مفهوم سازی در ابعاد و دسته های مرتبط طبقه بندی شده اند. سپس شاخص ها و زیرشاخص ها با روش دلفی و توسط خبرگان موضوع(۱۰ نفر) تدقیق شده اند. در نهایت ضمن جمع بندی شاخص های ارزیابی شهرهای هوشمند: در دو گروه "شاخص هایی که داده لازم برای ارزیابی در وضع موجود دارند" و "شاخص هایی که نیاز به تکمیل داده های پشتیبان ارزیابی دارند" و همچنین به تفکیک: "شهرهای هدف(پایتخت، کلانشهرها، شهرهای بزرگ و متوسط، شهرهای کوچک، شهرهای جدید و مناطق آزاد)" دسته بندی و ارائه شده اند. همچنین فرآیند ارزیابی، اعطای گواهینامه هوشمندی در بخش حمل و نقل هوشمند و انتشار، تبلیغات و تهیه نقشه ملی ارزیابی هوشمندی شهرها دربخش حمل و نقل شهری پیشنهاد شده است.

کلیدواژه ها:

شهر هوشمند ، حمل و نقل هوشمند ، ارزیابی ، شاخص ، گواهینامه هوشمندی