نقش همدلی معلمان در شکل گیری رفتارهای اجتماعی مثبت دانش آموزان

رفتارهای اجتماعی مثبت دانش آموزان (مانند کمک کردن، همکاری، احترام، مشارکت و رعایت هنجارهای جمعی) از مهم ترین پیامدهای تربیتی مدرسه به شمار می آیند و با سلامت روان، پیشرفت تحصیلی و کیفیت روابط همسالان پیوند دارند. در این میان، همدلی معلم به عنوان توانایی درک و پاسخ دهی حساس به تجربه هیجانی و شناختی دانش آموز، می تواند از طریق بهبود کیفیت رابطه معلم–دانش آموز، افزایش احساس تعلق، شکل دهی جو کلاس و الگوسازی رفتاری، زمینه بروز و تثبیت رفتارهای اجتماعی مثبت را فراهم کند. این مقاله با رویکرد مروری-تحلیلی، مفهوم همدلی معلم و مولفه های آن (همدلی شناختی، همدلی عاطفی و نگرانی همدلانه/دلسوزی) را تبیین کرده و سازوکارهای اثرگذاری آن بر رفتارهای اجتماعی مثبت را در چارچوب نظریه یادگیری اجتماعی، نظریه دلبستگی، نظریه خودتعیین گری و مدل های یادگیری اجتماعی-هیجانی بررسی می کند. نتیجه تحلیل نشان می دهد همدلی معلم با کاهش تعارض و رفتارهای برون سازی شده، افزایش رفتارهای نوع دوستانه و ارتقای مهارت های اجتماعی دانش آموزان مرتبط است و آموزش و تقویت همدلی در برنامه های تربیت معلم و توسعه حرفه ای می تواند مداخله ای کم هزینه و پربازده برای ارتقای اقلیم مدرسه باشد.

کلیدواژه ها:

همدلی معلم ، رفتارهای اجتماعی مثبت ، رابطه معلم–دانش آموز ، جو کلاس ، یادگیری اجتماعی-هیجانی ، خودتعیین گری