کارآمدی دین در زندگی از منظر نهج البلاغه

پژوهش حاضر با هدف تبیین و تحلیل «کارآمدی دین در زندگی از منظر نهج البلاغه» انجام یافته است. مسئله اصلی این تحقیق، واکاوی نسبت میان آموزه های دینی و واقعیت های زیست جهان انسان معاصر و چگونگی پاسخگویی نهج البلاغه به بحران های معنایی و ساختاری در جوامع مدرن است. روش پژوهش در این مطالعه، کیفی با رویکرد توصیفی-تحلیلی است که از طریق تحلیل محتوای مضمونی گزاره های علوی و فیش برداری پالایشی از منابع معتبر کتابخانه ای صورت گرفته است. یافته های پژوهش نشان می دهد که کارآمدی دین در نهج البلاغه مفهومی پویا و چندبعدی است که در سه ساحت عقلانی (شکوفایی خرد)، اجتماعی (تحقق عدالت) و فردی (معنابخشی به رنج و زندگی) تجلی می یابد. تحلیل اصیل من در این پژوهش حاکی از آن است که برخلاف الگوهای تقلیل گرایانه، کارآمدی در نهج البلاغه بر پایه «عقلانیت توحیدی» استوار است که میان آرمان های متعالی و واقعیت های ملموس زندگی پیوندی ارگانیک برقرار می کند. این تحلیل نشان می دهد که دین در این مکتب، نه یک امر حاشیه ای یا صرفا عبادی، بلکه یک نظام جامع برای مدیریت زندگی و ابزاری فعال برای تغییر وضعیت های ناعادلانه به سوی کرامت انسانی است. نتایج نهایی پژوهش بر این نکته تاکید دارد که الگوی علوی به دلیل جامعیت و واقع گرایی، می تواند به عنوان مدلی بومی و کارآمد برای حل بحران های هویتی و اخلاقی انسان در دوران معاصر مورد استفاده قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

کارآمدی دین ، نهج البلاغه ، مدیریت زندگی ، عقلانیت توحیدی ، عدالت اجتماعی ، انسان معاصر ، کرامت انسانی