تحلیل مطالعات پیشین درباره استرس حرفه ای و تاب آوری معلمان

حرفه معلمی از حساس ترین و پرچالش ترین مشاغل محسوب می شود و فشارهای شغلی و انتظارات متعدد باعث افزایش استرس حرفه ای در این قشر می گردد. هدف این مقاله، مرور و تحلیل مطالعات داخلی و بین المللی درباره استرس حرفه ای و تاب آوری معلمان، شناسایی عوامل میانجی و بررسی روند پژوهش ها در این حوزه است. روش مطالعه، مرور نظام مند و تحلیل تطبیقی پژوهش های منتشرشده بین سال های ۱۳۸۶ تا ۱۴۰۵ در ایران و منابع بین المللی بوده است. یافته ها نشان دادند که استرس حرفه ای با پیامدهایی مانند فرسودگی شغلی، کاهش رضایت شغلی و افت کیفیت تدریس همراه است، در حالی که تاب آوری نقش محافظتی و تعدیل کننده دارد. عوامل میانجی مانند خودکارآمدی، سرمایه روانشناختی و حمایت سازمانی اثر استرس را کاهش می دهند و سلامت روان و عملکرد حرفه ای معلمان را ارتقا می دهند. تحلیل تطبیقی نشان داد که پژوهش های داخلی محدود به معلمان ابتدایی، مقطعی و همبستگی هستند و فقدان مطالعات طولی، مداخله ای و مدل های بومی تاب آوری مشاهده می شود. بر این اساس، ارائه مدل مفهومی پیشنهادی مبتنی بر تاب آوری، خودکارآمدی و سرمایه روانشناختی برای کاهش اثرات استرس شغلی و بهبود کیفیت آموزشی توصیه می شود. نتایج این مقاله می تواند مبنای طراحی مداخلات آموزشی و روانشناختی هدفمند برای تقویت تاب آوری معلمان در ایران باشد.

کلیدواژه ها:

استرس حرفه ای ، تاب آوری ، فرسودگی شغلی ، معلمان ، خودکارآمدی ، سرمایه روانشناختی